Tương lai thuế quan Mỹ 2025-2029 và tác động tới châu Á

Quang cảnh cảng Oakland, Mỹ. (Nguồn: EAF)

Nguyên nhân dẫn đến sự phân hóa thuế quan giữa các quốc gia

Kể từ khi ông Donald Trump tái đắc cử và bắt đầu nhiệm kỳ mới vào tháng 1/2025, khu vực châu Á - Thái Bình Dương đã đối mặt với những thay đổi mạnh mẽ trong chính sách thương mại của Mỹ. Các mức thuế quan mới được áp dụng một cách không đồng bộ, buộc nhiều quốc gia phải tìm cách thích nghi.

Trong khi một số nước chấp nhận thực trạng này để đổi lấy lợi ích khác, Liên minh châu Âu (EU) đã tiên phong ký kết thỏa thuận thương mại vào giữa năm 2025 nhằm giữ chân Mỹ trong các cam kết an ninh quốc tế. Tương tự, các đối tác như Nhật Bản, Hàn Quốc, Philippines và Đài Loan (Trung Quốc) cũng chấp nhận các rào cản thuế quan để duy trì sự bảo hộ về mặt quân sự.

Ngược lại, các quốc gia như Malaysia và Singapore giữ thái độ thận trọng, trong khi giới chức Australia vẫn đang nỗ lực tìm kiếm những lập luận thuyết phục hơn trước các chính sách cứng rắn từ Washington.

Cơ cấu thuế quan thực tế đối với hàng hóa châu Á

Trước năm 2025, thuế nhập khẩu trung bình của Mỹ chỉ duy trì ở mức dưới 3%. Tuy nhiên, sau sắc lệnh thuế quan “Ngày Giải phóng” vào tháng 4/2025, một hệ thống thuế đa tầng đã được thiết lập. Hàng hóa từ Trung Quốc phải chịu gánh nặng lớn nhất với mức 28,8%. Tiếp theo là các quốc gia không có liên minh quân sự trực tiếp với Mỹ như Myanmar (21,8%), Campuchia (16,9%) và Indonesia (12,1%).

Ở chiều ngược lại, Australia, Singapore và Đài Loan (Trung Quốc) là ba nền kinh tế hiếm hoi giữ được mức thuế suất thấp, dao động từ 1,6% đến 2,8%. Theo số liệu từ Ủy ban Thương mại Quốc tế Mỹ, doanh thu từ thuế quan đã tăng lên mức 7,5% trong 5 tháng đầu năm 2026, cho thấy chi phí nhập khẩu vào Mỹ đang có xu hướng tăng dần theo thời gian.

Tàu container Doris Ocean rời cảng Los Angeles, California, Mỹ. (Nguồn: Getty Images)

Lộ trình pháp lý và viễn cảnh thương mại đến năm 2029

Các rào cản thương mại của Mỹ không chỉ dựa trên các sắc lệnh hành pháp mà còn chuyển dịch linh hoạt qua nhiều cơ sở pháp lý khác nhau. Khi các mức thuế ban đầu bị tòa án bác bỏ, chính quyền ông Trump đã nhanh chóng chuyển sang viện dẫn Mục 122 của Đạo luật Thương mại 1974 và sau đó là các quy định về "lao động cưỡng bức" theo Mục 301.

Dự kiến, dù có những tranh chấp pháp lý kéo dài, các bức tường thuế quan này vẫn sẽ tồn tại cho đến khi nhiệm kỳ của ông Trump kết thúc vào năm 2029. Đáng chú ý, dù tác động làm tăng giá tiêu dùng là có thật, chính sách này vẫn nhận được sự ủng hộ về mặt chính trị nhờ lập luận bảo vệ việc làm nội địa.

Về phía khu vực, ngoại trừ Trung Quốc có những phản ứng gay gắt, phần lớn các nước châu Á chọn cách đàm phán song phương thay vì đối đầu trực diện. Điều này cho thấy sự đan xen phức tạp giữa bài toán kinh tế và các chiến lược địa chính trị trong kỷ nguyên thương mại mới.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Nguồn tham khảo: Xem bài viết gốc