Vị thế mới của Việt Nam trong APEC qua góc nhìn học giả Trung Quốc

Giáo sư Triệu Vệ Hoa, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Quan hệ Trung Quốc và các nước láng giềng tại Đại học Phúc Đán, nhận định Việt Nam đang có những bước tiến vượt bậc trong khuôn khổ Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC). Từ một quốc gia tham gia tích cực, Việt Nam đang vươn mình trở thành thực thể kết nối và khởi xướng các sáng kiến quan trọng.

Sự dịch chuyển từ thành viên tích cực sang vai trò điều phối

Gia nhập APEC từ năm 1998, Việt Nam đã có hành trình 28 năm gắn bó với diễn đàn này, bao gồm hai lần đảm nhiệm xuất sắc vai trò chủ nhà vào các năm 2006 và 2017. Theo Giáo sư Triệu Vệ Hoa, việc các chuyên gia mô tả Việt Nam là "bên kết nối" và "bên khởi xướng" là hoàn toàn hợp lý dựa trên thực tế phát triển nội tại.

Sự thay đổi vị thế này gắn liền với giai đoạn kinh tế Việt Nam đang ở trạng thái "cất cánh". Với tốc độ tăng trưởng ấn tượng, GDP Việt Nam đã lần lượt vượt qua Malaysia (2022) và Philippines (2024). Các dự báo chỉ ra rằng Việt Nam có khả năng vượt qua Thái Lan vào năm 2030, đánh dấu sự chuyển mình từ một nền kinh tế tầm trung sang nhóm dẫn đầu khu vực ASEAN.

Tầm ảnh hưởng thực chất trong chuỗi cung ứng toàn cầu

Vị thế của Việt Nam hiện nay không chỉ dừng lại ở kinh nghiệm tổ chức mà còn dựa trên sức mạnh thị trường và vai trò trọng yếu trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Một lợi thế chiến lược khác là Việt Nam đồng thời là thành viên của cả CPTPP và RCEP. Điều này giúp Việt Nam đóng vai trò "người điều phối" giữa các lộ trình thương mại khác nhau hướng tới Khu vực thương mại tự do châu Á-Thái Bình Dương (FTAAP).

Chủ động định hình chương trình nghị sự khu vực

Tại Hội nghị Bộ trưởng APEC 2026, Việt Nam đã đưa ra ba đề xuất quan trọng về AI, kết nối số và an ninh lương thực. Những sáng kiến này minh chứng cho sự chủ động của Việt Nam thay vì chỉ tiếp nhận các quy tắc có sẵn. Đặc biệt, trong chuyển đổi số và kinh tế xanh, Việt Nam tập trung vào các giải pháp thiết thực như hỗ trợ SME và tiêu chuẩn năng lượng sạch, thay vì các lý thuyết trừu tượng.

Việc Trung Quốc làm chủ nhà APEC 2026 và Việt Nam kế nhiệm vào năm 2027 tạo nên sự phối hợp đặc biệt. Sự tiếp nối này đảm bảo tính ổn định và nhất quán cho lộ trình thực hiện "Tầm nhìn Putrajaya 2040". Với quan hệ thương mại sâu rộng và sự ủng hộ mạnh mẽ cho hệ thống thương mại đa phương WTO, Việt Nam đang trở thành cầu nối hấp dẫn, giúp dung hòa các bất đồng giữa các nền kinh tế phát triển và đang phát triển.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Nguồn tham khảo: Xem bài viết gốc