Vì sao trái phiếu Chính phủ Mỹ rơi vào khủng hoảng?

Thực trạng thâm hụt tài khóa và nợ công tại Mỹ

Theo báo cáo từ nhật báo tài chính Il Sole 24 Ore của Italy, căn nguyên của sự bất ổn hiện nay trên thị trường tài chính Mỹ bắt nguồn từ mức nợ công và thâm hụt tài khóa đang ở ngưỡng kỷ lục. Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ (CBO) đưa ra dự báo đáng lo ngại khi thâm hụt tài khóa năm 2026 có thể chiếm 5,8% GDP, vượt xa mức trung bình lịch sử 3,8% trong 5 thập kỷ qua. Thậm chí, con số này được dự báo có thể leo thang lên mức 6,7% vào năm 2036.

Để giải quyết bài toán thiếu hụt ngân sách, Chính phủ Mỹ buộc phải tăng cường phát hành trái phiếu. Tuy nhiên, tình trạng nguồn cung tràn lan đã dẫn đến hiện tượng "vượt cầu", khiến giá trái phiếu sụt giảm nghiêm trọng và đẩy lợi suất lên cao để thu hút nhà đầu tư. Áp lực càng đè nặng khi chi phí trả lãi vay trong năm nay đã vượt mốc 1.000 tỷ USD, tạo thành một vòng xoáy nợ nần khó tháo gỡ.

Tác động từ sự thay đổi chính sách tiền tệ của Nhật Bản

Một yếu tố quan trọng khác thúc đẩy cuộc khủng hoảng là bước ngoặt chính sách từ Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ). Việc chấm dứt kỷ nguyên lãi suất siêu thấp đã khiến lợi suất trái phiếu 10 năm tại Tokyo tăng lên mức 3%, cao nhất kể từ năm 1996. Điều này khiến dòng vốn tiết kiệm khổng lồ của Nhật Bản không còn mặn mà với chiến lược giao dịch chênh lệch lãi suất (carry trade) để chảy vào Mỹ, làm suy giảm đáng kể lực cầu quốc tế đối với nợ công của Washington.

Sự cạnh tranh từ khối Big Tech và làn sóng AI

Không chỉ đối mặt với áp lực vĩ mô, trái phiếu Chính phủ Mỹ còn phải cạnh tranh gay gắt với trái phiếu doanh nghiệp từ các tập đoàn công nghệ. Theo Goldman Sachs, dự kiến 1/3 chi phí đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) của các ông lớn như Amazon, Google hay Meta trong năm 2026 sẽ được huy động qua kênh nợ, tương đương khoảng 250 tỷ USD. Với mức lãi suất hấp dẫn và nền tảng tài chính vững mạnh, trái phiếu của các Big Tech đang trực tiếp "hút máu" dòng tiền từ thị trường trái phiếu Chính phủ.

Áp lực lạm phát và niềm tin thị trường sụt giảm

Ngoài ra, giá dầu thô vượt ngưỡng 90 USD/thùng đang làm dấy lên lo ngại về sự trở lại của lạm phát, gây áp lực tăng lợi suất. Sự trỗi dậy của các đồng tiền ổn định (stablecoin) dù hỗ trợ nhu cầu trái phiếu ngắn hạn nhưng lại thiếu vắng sự hỗ trợ cho các kỳ hạn dài như 10 năm và 30 năm. Cuối cùng, những bất ổn trong chính sách thương mại và các quyết định kinh tế thiếu nhất quán của Washington đã làm xói mòn lòng tin của giới đầu tư quốc tế, khiến khối lượng nợ khổng lồ phát hành ra thị trường ngày càng khó được hấp thụ.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Nguồn tham khảo: Xem bài viết gốc