Thờ Mẫu Thiên Y A Na: Hành trình ghi danh di sản UNESCO
Khẳng định giá trị di sản tín ngưỡng thờ Mẫu Thiên Y A Na
Vừa qua, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Khánh Hòa đã chủ trì buổi tọa đàm khoa học nhằm thảo luận phương án xây dựng hồ sơ đề nghị UNESCO vinh danh "Thực hành nghi lễ tín ngưỡng thờ Mẫu Thiên Y A Na". Sự kiện quy tụ sự tham gia của đại diện Cục Di sản văn hóa, các chuyên gia đầu ngành cùng cộng đồng nghệ nhân từ hai tỉnh Khánh Hòa và Ninh Bình.
| Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Thiên Y A Na tại Tháp Bà Pô Nagar. (Nguồn: Báo Văn Hóa) |
Nhận diện bản sắc văn hóa và sự giao thoa độc đáo
Trong khuôn khổ tọa đàm, các nhà nghiên cứu đã tập trung phân tích những giá trị cốt lõi tạo nên sức sống của tín ngưỡng thờ Mẫu tại địa phương. Đặc điểm nổi bật nhất chính là sự giao thoa và hỗn dung văn hóa sâu sắc, phản ánh quá trình hình thành và phát triển đặc trưng của vùng đất Khánh Hòa.
Các đại biểu cũng đi sâu vào đánh giá các yếu tố cấu thành di sản bao gồm:
- Không gian thực hành và hệ thống nghi lễ bài bản.
- Nghệ thuật trình diễn, âm nhạc và trang phục truyền thống.
- Vai trò chủ thể của cộng đồng trong việc gìn giữ và trao truyền di sản.
Đáng chú ý, kinh nghiệm từ tỉnh Ninh Bình trong việc đưa "Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ" vào danh sách UNESCO đã mang lại những bài học quý giá về phương pháp tư liệu hóa và quản lý hồ sơ theo chuẩn mực quốc tế.
Hoàn thiện hồ sơ di sản theo tiêu chí quốc tế
Dựa trên các tham luận, tọa đàm đã xác định lộ trình tiếp theo để hoàn thiện hồ sơ khoa học. Yêu cầu đặt ra là phải làm bật được tính lan tỏa và sức sống bền bỉ của di sản trong xã hội đương đại. Việc này không chỉ giúp nâng tầm giá trị văn hóa địa phương mà còn tăng cường sự kết nối giữa các cộng đồng thực hành tín ngưỡng trên cả nước.
Bên cạnh các nội dung lý luận, Ban tổ chức còn triển khai các màn trình diễn giá đồng đặc sắc. Đây là cơ hội để các đại biểu trực tiếp quan sát và đánh giá thực tiễn các yếu tố nghệ thuật của nghi lễ, từ đó củng cố thêm các cứ liệu khoa học cho hồ sơ đề cử UNESCO trong tương lai gần.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Hỏi: Tín ngưỡng thờ Mẫu Thiên Y A Na có gì đặc biệt?
Đáp: Đây là sự kết hợp độc đáo giữa văn hóa bản địa và các yếu tố tín ngưỡng dân gian, thể hiện rõ nét sự giao thoa văn hóa đặc thù của vùng đất Nam Trung Bộ.
Hỏi: Tại sao Ninh Bình lại tham gia hỗ trợ hồ sơ của Khánh Hòa?
Đáp: Ninh Bình có kinh nghiệm thực tiễn quý báu trong việc xây dựng thành công hồ sơ "Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ" đã được UNESCO ghi danh trước đó.
Hỏi: Mục tiêu của việc lập hồ sơ UNESCO lần này là gì?
Đáp: Mục tiêu chính là nhận diện đầy đủ giá trị di sản, tạo cơ sở khoa học để đề nghị UNESCO ghi danh, qua đó nâng cao hiệu quả bảo tồn và phát huy di sản văn hóa phi vật thể.
Nguồn tham khảo: Xem bài viết gốc
