EC tuyên bố: Dòng chảy phương Bắc sẽ không thể tái sinh

Đại diện Ủy ban châu Âu (EC) vừa đưa ra những tuyên bố đanh thép về tương lai của các dự án năng lượng với Nga. Theo đó, EU sẽ không quay lại thời kỳ phụ thuộc vào nguồn cung khí đốt từ Moscow, bất chấp những biến động địa chính trị và các cuộc thảo luận quốc tế gần đây.

Dòng chảy phương Bắc từng là biểu tượng cho sự gắn kết năng lượng giữa Nga và châu Âu. (Nguồn: Getty Images)

Chiến lược chấm dứt hoàn toàn khí đốt từ Nga

Ngày 28/10, bà Paula Pinho, người phát ngôn cấp cao của EC, đã nhấn mạnh bài học đắt giá mà châu Âu nhận được khi quá phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch của Nga. Bà khẳng định Brussels không bao giờ quên việc nguồn cung năng lượng từng bị sử dụng như một công cụ gây áp lực chính trị lên khối này.

Lập trường này cũng được Chủ tịch EC Ursula von der Leyen tái khẳng định trước Nghị viện châu Âu. Bà nhấn mạnh rằng các biện pháp trừng phạt năng lượng đối với Nga sẽ không được nới lỏng chừng nào xung đột quân sự tại Ukraine chưa kết thúc.

Dù có những thông tin về các thỏa thuận giữa Mỹ và Nga liên quan đến cung cấp dầu diesel, Brussels vẫn giữ vững lộ trình đã định. EC dẫn chứng quy định yêu cầu các thành viên EU phải chấm dứt hoàn toàn việc nhập khẩu khí đốt từ Nga trước thời điểm cuối năm 2027.

Theo lộ trình này, EU đã bắt đầu loại bỏ các hợp đồng LNG ngắn hạn. Các thỏa thuận LNG dài hạn sẽ chấm dứt vào tháng 1/2027, và bước cuối cùng là cắt đứt hoàn toàn nguồn cung qua đường ống, bao gồm cả các dự án liên quan đến Dòng chảy phương Bắc, vào tháng 9/2027.

Di sản của sự phụ thuộc và những rào cản tái vận hành

Dòng chảy phương Bắc từ lâu đã được xem là "cuống rốn" năng lượng nối liền Nga và Đức. Tuy nhiên, sau khi xung đột bùng phát năm 2022, cuộc khủng hoảng năng lượng đã đẩy giá nhiên liệu lên cao kỷ lục, gây áp lực lớn lên đời sống người dân và sản xuất công nghiệp tại châu Âu.

Hệ thống đường ống dài hơn 1.200 km này hiện đang trong tình trạng tê liệt. Trong khi Dòng chảy phương Bắc 1 hư hại nặng nề sau các vụ nổ giữa năm 2022, thì Dòng chảy phương Bắc 2 thậm chí còn chưa từng được cấp phép vận hành chính thức.

Số liệu cho thấy sự chuyển dịch rõ rệt của EU: Từ mức phụ thuộc 40% vào khí đốt Nga năm 2021, con số này đã giảm xuống chỉ còn khoảng 6% vào năm 2025. Dù quá trình đa dạng hóa nguồn cung khiến chi phí nhập khẩu LNG (chủ yếu từ Mỹ) tăng cao, nhưng đây là cái giá mà EU chấp nhận để đổi lấy độc lập năng lượng.

Những luồng ý kiến trái chiều và thách thức pháp lý

Hiện nay, đang có những tin đồn về việc Mỹ và Nga thảo luận các phương án khôi phục dòng khí đốt sang châu Âu nhằm thúc đẩy đàm phán hòa bình. Một số chính trị gia châu Âu, tiêu biểu là bà Alice Weidel từ đảng AfD (Đức), vẫn ủng hộ việc tái khởi động Dòng chảy phương Bắc để tận dụng nguồn nhiên liệu giá rẻ.

Tuy nhiên, về mặt pháp lý, việc thay đổi chính sách năng lượng của EU đòi hỏi một quy trình phức tạp với sự đồng thuận của đa số quốc gia thành viên. Phần lớn các nước trong khối vẫn coi việc giao dịch năng lượng với Moscow là rủi ro an ninh nghiêm trọng. Do đó, triển vọng để Dòng chảy phương Bắc "tái sinh" vẫn cực kỳ mờ mịt, ngay cả khi tiếng súng tại Ukraine có thể ngừng lại.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Nguồn tham khảo: Xem bài viết gốc