Giải pháp giúp Việt Nam nâng vị thế chuỗi giá trị toàn cầu 2026

Định vị lại vị thế của Việt Nam trong mạng lưới cung ứng quốc tế

Trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế mùa Thu 2026 (AEF 2026), các chuyên gia đã thảo luận về lộ trình giúp Việt Nam thoát khỏi bẫy gia công cấp thấp. Để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, yêu cầu cấp thiết hiện nay là nâng cấp hạ tầng, thay đổi tư duy quản trị và tận dụng tối đa các mối quan hệ đối tác chiến lược trong lĩnh vực công nghệ lõi.

Sản xuất thông minh: Chìa khóa từ hạ tầng đồng bộ

Theo ông Phạm Phú Trường, Phó Giám đốc Trung tâm Cách mạng công nghiệp lần thứ tư (HCMC C4IR), việc hiện thực hóa Nghị quyết 57-NQ/TW về đổi mới sáng tạo đóng vai trò cốt yếu. Ông nhấn mạnh rằng Việt Nam cần tập trung vào việc làm chủ các công nghệ nền tảng và phát triển hệ sinh thái sản xuất dựa trên dữ liệu.

HCMC C4IR đang đẩy mạnh nghiên cứu hai trụ cột: sản xuất thông minh (ứng dụng AI, IoT, Robot) và xây dựng khung tư duy hạ tầng hiện đại. Việc mở rộng không gian phát triển của TP. Hồ Chí Minh sau khi liên kết với các tỉnh lân cận như Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu đòi hỏi một hệ thống hạ tầng đủ mạnh để gánh vác mục tiêu tăng trưởng hai con số. Theo ông Trường, Luật Phát triển đô thị 2026 sẽ là đòn bẩy pháp lý quan trọng giúp thành phố chủ động hơn trong tiến trình này.

Gia tăng giá trị giữ lại thông qua minh bạch và đổi mới

Bà Nguyễn Dạ Quyên từ HCMC C4IR chỉ ra một thực tế: trung bình mỗi 100 đồng xuất khẩu, Việt Nam hiện chỉ giữ lại được khoảng 28 đồng. Con số này phản ánh sự chênh lệch lớn giữa các ngành hàng, trong đó ngành gỗ đang làm tốt hơn ngành điện tử về tỷ lệ nội địa hóa.

Để cải thiện tình hình, doanh nghiệp Việt cần chuyển từ tư duy "làm thuê" sang tư duy "đồng sáng tạo". Thay vì chỉ đáp ứng các đơn hàng có sẵn, các đơn vị trong nước phải chủ động tham gia vào khâu R&D cùng đối tác quốc tế. Đặc biệt, việc chuẩn hóa dữ liệu về môi trường, lao động và năng lượng tái chế là tấm vé thông hành bắt buộc để thâm nhập các thị trường khó tính.

Đẩy mạnh hợp tác công nghệ cao với Hàn Quốc

Ông Trần Hải Linh, Chủ tịch Hiệp hội VKBIA, khẳng định dư địa hợp tác giữa Việt Nam và Hàn Quốc trong lĩnh vực bán dẫn và trí tuệ nhân tạo (AI) là rất lớn. Các chuyến thăm cấp cao trong giai đoạn 2025-2026 đã đặt nền móng vững chắc cho sự dịch chuyển dòng vốn vào các khâu có giá trị cao như thiết kế vi mạch, kiểm thử và phát triển phần mềm.

Ông Trần Hải Linh chia sẻ về tiềm năng hợp tác Việt - Hàn trong ngành bán dẫn. (Ảnh: Thành Long)

Để đón đầu làn sóng này, TP. Hồ Chí Minh cần tiếp tục tinh gọn quy trình hành chính. Dù được đánh giá cao về sự cầu thị, nhưng cơ chế "một cửa" vẫn cần được tối ưu hóa thông qua chuyển đổi số toàn diện. Việc minh bạch hóa thông tin và phát huy các cơ chế đặc thù sẽ giúp nhà đầu tư Hàn Quốc yên tâm triển khai các dự án quy mô lớn tại Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Nguồn tham khảo: Xem bài viết gốc