Ukraine tấn công nhà máy lọc dầu Nga: Phép thử quan hệ Mỹ-Kiev

Căng thẳng ngoại giao quanh mục tiêu năng lượng của Nga

Vấn đề Ukraine nhắm mục tiêu vào các cơ sở hạ tầng dầu khí của Nga đang tạo ra những rạn nứt đáng kể trong mối quan hệ giữa Kiev và Washington. Ngày 10/10, từ Nhà Trắng, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã trực tiếp đưa ra yêu cầu đối với phía Ukraine: "Đừng tấn công các nhà máy lọc dầu. Còn rất nhiều mục tiêu khác". Ông đồng thời cảnh báo Tổng thống Volodymyr Zelensky về việc cần thiết phải chấm dứt các hành động này, thậm chí bóng gió về việc Ukraine cần một sự thay đổi lãnh đạo.

Theo các báo cáo từ Financial Times, áp lực từ phía Mỹ không chỉ dừng lại ở lời nói. Các đặc phái viên Mỹ đã đề cập đến khả năng Washington sẽ tạm dừng chia sẻ dữ liệu tình báo nếu các cuộc không kích vào hạ tầng dầu mỏ tiếp diễn. Tuy nhiên, dường như Kiev vẫn kiên định với chiến lược của mình khi ngay sau đó, một cảng dầu tại Rostov-on-Don của Nga đã bị tấn công.

Xung đột lợi ích trực tiếp giữa Washington và Kiev

Sự bất đồng này không đơn giản là vấn đề quân sự mà liên quan chặt chẽ đến kinh tế và chính trị nội bộ Mỹ. Hiện tại, Washington đã cho phép nhập khẩu dầu diesel từ Nga nhằm bình ổn giá nhiên liệu trong nước trước thềm bầu cử ngày 3/11. Điều này đẩy Mỹ vào tình thế trớ trêu: họ cần các nhà máy lọc dầu Nga hoạt động ổn định, trong khi Ukraine lại muốn phá hủy chúng để cắt đứt nguồn thu tài chính của Moscow.

Hiệu quả từ chiến dịch máy bay không người lái của Ukraine

Chiến dịch UAV tầm xa nhắm vào các cơ sở dầu mỏ được xem là thành công lớn nhất của Ukraine từ đầu cuộc chiến. Theo Bloomberg, với ít nhất 70 cuộc tấn công từ đầu năm, Ukraine đã khiến sản lượng lọc dầu của Nga rơi xuống mức thấp nhất trong 20 năm qua. Các báo cáo cho thấy khoảng 30% đến 51% công suất lọc dầu của Nga đã bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Hệ quả là lượng dầu diesel xuất khẩu của Nga trong tháng 6 đã sụt giảm mạnh, chỉ còn dưới 1 triệu tấn so với mức 2,5 triệu tấn cùng kỳ năm ngoái. Nga thậm chí phải ban hành lệnh cấm xuất khẩu xăng để đảm bảo nhu cầu nội địa. Tại Diễn đàn Valdai, Tổng thống Vladimir Putin cũng thừa nhận những tổn thất này tương đương khoảng 1% GDP của Nga.

Lý do Mỹ muốn bảo vệ hạ tầng dầu mỏ của Nga

Quyết định nới lỏng trừng phạt để nhập khẩu dầu diesel từ Nga của Bộ Tài chính Mỹ cho thấy lợi ích cốt lõi của Washington. Với giá dầu diesel tại Mỹ tăng vọt lên mức 6,51 USD/gallon, việc duy trì nguồn cung từ Nga là yếu tố then chốt để xoa dịu cử tri tại các bang nông nghiệp quan trọng như Iowa và Kansas. Bất kỳ thiệt hại nào tại các nhà máy lọc dầu như Kirishi cũng có thể tác động trực tiếp đến túi tiền người dân Mỹ và kết quả bầu cử.

Ukraine và quyết tâm không lùi bước

Mặc dù đối mặt với sức ép từ đồng minh lớn nhất, giới chức Ukraine vẫn khẳng định sẽ tiếp tục chiến dịch. Họ cho rằng đây là công cụ gây áp lực duy nhất mà Kiev hoàn toàn làm chủ, không phụ thuộc vào sự phê duyệt vũ khí từ phương Tây. Việc phá hủy các tháp chưng cất dầu thô mang lại hiệu quả lâu dài hơn các biện pháp trừng phạt kinh tế vốn dễ dàng bị điều chỉnh hoặc miễn trừ.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Nguồn tham khảo: Xem bài viết gốc