Chiến lược giúp Trung Quốc né trừng phạt Mỹ khi mua dầu Iran

Chỉ một tuần sau khi Mỹ công bố các biện pháp trừng phạt mới nhằm vào Iran, Hội nghị thượng đỉnh của Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO) đã chính thức khai mạc. Tại Bishkek, các nhà lãnh đạo hàng đầu từ Trung Quốc, Nga và Ấn Độ đã có cuộc gặp gỡ quan trọng. Đáng chú ý, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian không hề bị cô lập mà ngược lại, ông nhận được sự đón tiếp đầy nồng hậu từ các đối tác quốc tế.

Trong tuyên bố chung vào đầu tháng 9, các quốc gia thành viên SCO đã đề xuất thành lập một định chế tài chính mới. Theo Tổng thống Nga Vladimir Putin, ngân hàng này được thiết kế để đảm bảo quyền tự chủ cao nhất, tránh xa sự chi phối từ các hệ thống tài chính phương Tây vốn đang bị sử dụng như một công cụ gây sức ép kinh tế đơn phương.

Thực tế tại SCO cho thấy nỗ lực của Mỹ trong việc lôi kéo cộng đồng quốc tế cùng siết chặt gọng kìm trừng phạt Iran đang vấp phải nhiều rào cản. Trong đó, Trung Quốc nổi lên như một thách thức lớn nhất đối với tham vọng của Washington.

Lợi ích sống còn của Bắc Kinh tại Iran

Dựa trên số liệu từ tờ Aljazeera, Trung Quốc hiện tiêu thụ tới 90% sản lượng dầu thô xuất khẩu của Iran. Đây chính là nguồn lực then chốt giúp nền kinh tế Tehran đứng vững. Để thực hiện điều này, một mạng lưới tinh vi bao gồm các "đội tàu bóng tối" và các nhà máy lọc dầu tư nhân nhỏ lẻ đã được thiết lập nhằm xóa dấu vết nguồn gốc dầu mỏ.

Trước các yêu cầu chọn phe từ phía Mỹ, Bộ Ngoại giao Trung Quốc khẳng định sẽ thực hiện mọi biện pháp cần thiết để bảo vệ lợi ích hợp pháp của mình. Sau nhiều năm đối đầu thương mại với Mỹ, Bắc Kinh đã xây dựng được nội lực và sự kiên cường đáng kể, không dễ dàng khuất phục trước các áp lực ngoại cảnh.

Khả năng miễn nhiễm với các lệnh trừng phạt thứ cấp

Các chuyên gia nhận định rằng nhiều doanh nghiệp và ngân hàng Trung Quốc đang giao dịch với Iran có mức độ độc lập rất cao. Việc sử dụng đồng Nhân dân tệ (CNY) hoặc phương thức hàng đổi hàng giúp họ đứng ngoài tầm kiểm soát của hệ thống tài chính dựa trên đồng USD. Điều này đẩy Mỹ vào tình thế khó khăn trong việc thực thi pháp lý, giống như trò chơi rượt đuổi không hồi kết khi một thực thể bị cấm vận sẽ nhanh chóng được thay thế bằng một pháp nhân mới.

Tầm nhìn địa chính trị và cán cân năng lượng

Bắc Kinh lo ngại rằng nếu Iran sụp đổ, tầm ảnh hưởng của Mỹ sẽ bao trùm toàn bộ khu vực Trung Đông. Điều này không chỉ đe dọa đến các dự án hợp tác công nghệ cao như 5G và AI mà còn đặt an ninh năng lượng của Trung Quốc vào thế báo động. Hiện tại, khoảng 40% lượng dầu nhập khẩu của Trung Quốc đến từ vùng Vịnh, và việc để Washington kiểm soát hoàn toàn khu vực này là rủi ro mà Bắc Kinh không thể chấp nhận.

Sự thận trọng và nghệ thuật ngoại giao cân bằng

Dù sát cánh cùng Iran, Trung Quốc vẫn duy trì một khoảng cách nhất định để không làm đổ vỡ hoàn toàn quan hệ với Mỹ. Bắc Kinh hiểu rằng ổn định chiến lược với Washington vẫn là ưu tiên hàng đầu. Việc Trung Quốc cam kết không hỗ trợ quân sự cho Iran là một minh chứng cho sự trung lập có tính toán, điều mà ngay cả chính quyền Mỹ cũng từng ghi nhận.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Nguồn tham khảo: Xem bài viết gốc