Vì sao Ấn Độ tăng tốc thoái vốn doanh nghiệp nhà nước?

Chiến lược đẩy mạnh thoái vốn tại các tập đoàn lớn của Ấn Độ

Dù đang giữ vị thế là nền kinh tế lớn tăng trưởng nhanh nhất toàn cầu, Ấn Độ vẫn phải đối mặt với áp lực lạm phát và những ràng buộc tài khóa nghiêm ngặt. Những yếu tố này đang khiến dư địa chi tiêu của Chính phủ New Delhi dần bị thu hẹp.

Trong bối cảnh đó, Ấn Độ không thể lơ là việc duy trì sức hút đối với dòng vốn quốc tế, đặc biệt là khi cuộc đua công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) đang bùng nổ mà quốc gia này vẫn cần thêm những bứt phá rõ nét.

Những thương vụ thoái vốn tỷ đô ấn tượng

Để giải quyết bài toán thâm hụt ngân sách, Chính phủ Ấn Độ đã quyết định tăng tốc bán cổ phần tại các doanh nghiệp nhà nước. Từ đầu năm đến nay, đã có 10 doanh nghiệp được đưa vào danh sách thoái vốn, bất chấp những biến động không mấy thuận lợi của thị trường.

Các đơn vị tiêu biểu bao gồm Cochin Shipyard, Indian Railways Finance Corporation (IRFC), NHPC và Coal India. Điểm nhấn lớn nhất là thương vụ ngày 5/8 khi Chính phủ thu về khoảng 3,3 tỷ USD từ việc bán 6,5% cổ phần tại Life Insurance Corporation of India (LIC) - gã khổng lồ ngành bảo hiểm nhân thọ.

Chính phủ Ấn Độ thu về tỷ đô sau thương vụ thoái vốn tại tập đoàn bảo hiểm LIC. (Nguồn: Getty Images)

Đợt chào bán LIC đã thu hút đông đảo nhà đầu tư nhờ mức chiết khấu 10%, dẫn đến tình trạng đăng ký mua vượt mức kỳ vọng. Đây là dấu mốc quan trọng kể từ lần cuối Ấn Độ hoàn thành mục tiêu thoái vốn vào năm tài khóa 2018-2019.

Áp lực tài chính và mục tiêu huy động ngân sách

Dữ liệu từ Prime Database cho thấy, nếu loại trừ LIC, New Delhi đã thu về gần 2,8 tỷ USD từ 9 doanh nghiệp khác, mức cao nhất trong một thập kỷ qua. Điều này khẳng định ưu tiên hàng đầu của Chính phủ hiện nay là huy động vốn từ tài sản công thay vì nới rộng nợ công.

Hiện tại, Ấn Độ đã thực hiện được hơn 65% kế hoạch huy động 8,4 tỷ USD cho năm tài khóa này. Bà Anubhuti Sahay từ Standard Chartered nhận định, đây là bước đi tất yếu khi nguồn thu thuế có nguy cơ sụt giảm trong khi gánh nặng trợ cấp lại tăng cao. Việc bán tài sản nhà nước được ví như việc sử dụng nguồn dự phòng quý giá để bổ sung nguồn lực mà không làm gia tăng nợ vay.

Thách thức từ thâm hụt thương mại và dòng vốn ngoại

Tính đến cuối tháng 6, thâm hụt thương mại của Ấn Độ chạm mốc 37,4 tỷ USD, trong khi thâm hụt ngân sách chiếm khoảng 18,2% dự toán năm. Chuyên gia Alexandra Hermann Prasad từ Oxford Economics cho rằng việc tăng tốc bán vốn là phản ứng trực tiếp trước áp lực tài khóa đang đè nặng.

Ngoài ra, tình trạng dòng vốn nước ngoài rút ròng cũng gây sức ép lên đồng Rupee và làm thắt chặt các điều kiện tài chính trong nước. Nguồn thu từ thoái vốn sẽ tạo ra một tấm đệm tài chính an toàn, giúp Chính phủ duy trì đầu tư công mà không vi phạm các mục tiêu kiểm soát thâm hụt.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Nguồn tham khảo: Xem bài viết gốc