Nghị quyết 57: Tháo gỡ điểm nghẽn cơ chế khoa học công nghệ

GS.TS Mai Thanh Phong, Hiệu trưởng Trường Đại học Bách khoa (ĐHQG-HCM) nhận định rằng Nghị quyết 57 đã mang lại sự thay đổi căn bản trong tư duy của các cấp lãnh đạo về vai trò của khoa học và công nghệ. Đây là động lực lớn để các viện, trường và nhà khoa học dồn lực cho đổi mới sáng tạo.

Chuyển hóa nhận thức thành hành động thực tế

Theo ông Phong, dù nhận thức đã được nâng cao, nhưng điểm mấu chốt nằm ở việc chuyển hóa các chủ trương này thành hệ thống hành lang pháp lý đồng bộ. Các cơ sở nghiên cứu đang mong đợi những nghị định, thông tư và hướng dẫn cụ thể để có thể tự tin triển khai các hoạt động chuyên môn.

"Giai đoạn tháo gỡ rào cản tư duy đã hoàn tất. Hiện tại, các đơn vị đang chờ đợi những kết quả thực tiễn từ việc cải cách chính sách," GS.TS Mai Thanh Phong nhấn mạnh. Việc đẩy nhanh tốc độ nội luật hóa các định hướng là yêu cầu cấp thiết để tạo đà cho khoa học phát triển.

Chiến lược con người và thu hút nhân tài khoa học

Nguồn nhân lực chất lượng cao chính là nhân tố quyết định sự thành bại của Nghị quyết 57. Thay vì đầu tư dàn trải, các trường đại học cần định vị rõ thế mạnh để tập trung nguồn lực. Để tạo ra những nghiên cứu giá trị, việc xây dựng đội ngũ nhà khoa học nòng cốt là ưu tiên hàng đầu.

Môi trường làm việc minh bạch, công bằng và chế độ đãi ngộ tương xứng là chìa khóa để giữ chân nhân tài. Thực tế tại Đại học Bách khoa TP.HCM, thông qua chương trình VNU350, nhà trường đã thu hút được 30 nhà khoa học trẻ trở về cống hiến trong 3 năm qua. Đây là tín hiệu tích cực cho thấy khi cơ chế được cải thiện, trí thức Việt từ nước ngoài luôn sẵn sàng trở về.

Gắn kết "Ba nhà" để nâng cao tính ứng dụng

Mối liên kết giữa Nhà nước, Nhà trường và Doanh nghiệp cần được thắt chặt dựa trên nhu cầu thực tế. Doanh nghiệp không chỉ đóng vai trò hỗ trợ mà phải tham gia sâu vào quá trình đào tạo và đặt hàng nghiên cứu ngay từ đầu.

Việc doanh nghiệp cùng xác định bài toán thực tiễn sẽ giúp rút ngắn khoảng cách từ phòng thí nghiệm đến thị trường, nâng cao hiệu quả thương mại hóa sản phẩm. Tuy nhiên, mối liên kết này cần vai trò kiến tạo của Nhà nước thông qua các cơ chế hỗ trợ và khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào đổi mới sáng tạo.

Đổi mới cơ chế tài chính và quản lý đầu ra

Một trong những rào cản lớn nhất hiện nay là cơ chế tài chính. Cần thay đổi phương thức quản lý từ kiểm soát thủ tục hành chính sang quản lý dựa trên kết quả đầu ra theo thông lệ quốc tế. Điều này sẽ giúp các nhà khoa học chủ động hơn trong việc sử dụng kinh phí và tổ chức nghiên cứu.

GS.TS Mai Thanh Phong kỳ vọng khi hành lang pháp lý được hoàn thiện, các cơ sở nghiên cứu sẽ có thêm dư địa phát triển, doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư, từ đó giúp các kết quả nghiên cứu nhanh chóng đi vào cuộc sống, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Nguồn tham khảo: Xem bài viết gốc