Nâng tầm vị thế Việt Nam qua chiến lược ngoại giao kinh tế mới

Trong kỷ nguyên toàn cầu hóa hiện nay, sức mạnh của một quốc gia không đơn thuần dựa trên tài nguyên sẵn có mà nằm ở khả năng kết nối vào các mạng lưới công nghệ, vốn và chuỗi giá trị. Theo TS. Tô Hoài Nam, Phó Chủ tịch Thường trực Hiệp hội DNNVV Việt Nam, ngoại giao kinh tế hiện đại cần chuyển mình mạnh mẽ, từ việc mở cửa thị trường sang việc chuyển hóa vị thế quốc tế thành sức mạnh nội sinh cho nền kinh tế.

Nâng cao năng lực từ quan hệ quốc tế và vốn đối ngoại

Đóng góp thực chất của ngành ngoại giao không chỉ dừng lại ở các bản ký kết hay số lượng thị trường. Giá trị cốt lõi nằm ở việc kiến tạo môi trường phát triển tối ưu, giúp doanh nghiệp tiếp cận nguồn lực chất lượng cao và tri thức tiên tiến. Đặc biệt, khái niệm "vốn đối ngoại" dựa trên lòng tin quốc gia đóng vai trò then chốt, giúp giảm thiểu rủi ro và chi phí giao dịch cho doanh nghiệp Việt khi vươn ra biển lớn.

Đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME), ngoại giao kinh tế đóng vai trò như một cầu nối giúp thu hẹp khoảng cách về thông tin và đối tác, tạo điều kiện để những sản phẩm tiềm năng thâm nhập vào các hệ thống phân phối toàn cầu một cách hiệu quả hơn.

Kết nối ngoại giao với mục tiêu phát triển bền vững

Bất chấp những biến động địa chính trị phức tạp, ngành ngoại giao đã nỗ lực giữ vững môi trường thuận lợi cho tăng trưởng. Năm 2025, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của nước ta ước đạt 930 tỷ USD, tăng 18,2%; trong đó xuất khẩu đạt trên 475 tỷ USD. Tốc độ tăng trưởng ấn tượng này vẫn tiếp tục duy trì trong nửa đầu năm 2026 với mức tăng 21%.

Tuy nhiên, bên cạnh các con số, vai trò của các Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài còn thể hiện qua ba khía cạnh: rút ngắn khoảng cách thông tin, củng cố lòng tin thị trường và mở rộng các tầng lớp quan hệ quốc tế. Điều này giúp doanh nghiệp không chỉ có cơ hội mà còn có đủ uy tín để chứng minh năng lực với các đối tác hàng đầu thế giới.

Từ mở rộng không gian đến xác lập vị thế chiến lược

Để đáp ứng yêu cầu trong giai đoạn mới, ngoại giao kinh tế cần thực hiện ba bước chuyển đổi quan trọng:

1. Từ cung cấp thông tin sang dự báo chiến lược

Trong thế giới số, thông tin không còn khan hiếm nhưng năng lực dự báo xu hướng mới là tài sản quý giá. Việc nhận diện sớm các tiêu chuẩn mới về carbon, rào cản thuế quan hay thay đổi công nghệ sẽ giúp Nhà nước và doanh nghiệp chủ động điều chỉnh chiến lược kịp thời.

2. Từ mở rộng thị trường sang định vị vị trí

Mặc dù kim ngạch xuất khẩu đạt con số kỷ lục, nhưng khu vực kinh tế trong nước hiện chỉ đóng góp khoảng 23% tổng kim ngạch. Do đó, mục tiêu mới là phải đưa doanh nghiệp Việt tham gia sâu hơn vào các khâu có giá trị gia tăng cao tại các thị trường chủ lực như Mỹ, EU, Nhật Bản và khai phá các khu vực tiềm năng như Trung Đông, Mỹ Latinh hay châu Phi.

3. Từ thu hút nguồn lực sang lan tỏa năng lực Việt

Giai đoạn tới đòi hỏi việc đưa thương hiệu và năng lực Việt Nam ra toàn cầu. Ngoại giao sẽ đóng vai trò mở đường, bảo vệ lợi ích và kết nối mạng lưới kiều bầy là những chuyên gia, trí thức ở nước ngoài để hình thành một "hạ tầng mềm" vững chắc cho kinh tế Việt Nam vươn xa.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Nguồn tham khảo: Xem bài viết gốc