Ngoại giao công nghệ: Chìa khóa phát triển siêu đô thị bền vững

Tầm nhìn toàn diện về xây dựng thành phố thông minh

Tại phiên chuyên đề mới đây, các nhà lãnh đạo và chuyên gia ngoại giao đã cùng thảo luận về cách thức quản trị mối quan hệ đối tác công nghệ trong kỷ nguyên kết nối toàn cầu. Trọng tâm của cuộc đối thoại hướng tới việc làm thế nào để các siêu đô thị phát triển bền vững thông qua đòn bẩy công nghệ.

Đại sứ Áo Philipp Agathonos chia sẻ kinh nghiệm xây dựng đô thị thông minh.

Đại sứ Áo tại Việt Nam, ông Philipp Agathonos, khẳng định rằng mô hình thành phố thông minh không đơn thuần là số hóa máy móc. Thay vào đó, đây là quá trình tối ưu hóa mọi nguồn lực từ đất đai, năng lượng đến tài chính và con người. Ông nhấn mạnh quy trình bài bản từ xây dựng kịch bản, triển khai thí điểm đến giám sát chặt chẽ kết quả đạt được.

Vai trò của dữ liệu và sự tham gia của cộng đồng

Theo ông Agathonos, dữ liệu đóng vai trò then chốt trong việc tối ưu hóa nguồn lực. Tuy nhiên, quy hoạch đô thị vẫn cần dựa trên tiếng nói của người dân thông qua các mô hình như "phòng thí nghiệm đô thị". Các giải pháp thiết thực như biến rác thải thành điện năng hay giao thông phát thải thấp cần có khung pháp lý linh hoạt để thực thi hiệu quả.

Đặc biệt, vị đại sứ khuyến nghị các thành phố ưu tiên giải pháp mã nguồn mở để tránh lệ thuộc vào các nhà cung cấp độc quyền. Việc sử dụng bản sao số (digital twin) và đảm bảo an ninh mạng ngay từ khâu thiết kế là những yếu tố không thể tách rời.

Ngoại giao công nghệ: Định nghĩa mới trong quan hệ quốc tế

TS. Sïmon Saneback từ Tech Diplomacy Global Institute cho rằng ngoại giao hiện đại không chỉ dừng lại ở biên giới hay thương mại. Nó đã mở rộng sang các lĩnh vực cốt lõi như chip bán dẫn, hạ tầng dữ liệu và tiêu chuẩn năng lượng. Đây là lúc chính quyền và doanh nghiệp cần đàm phán để thiết lập các quy chuẩn công nghệ mới.

Bà Ayumi Moore Aoki nhận định TP. Hồ Chí Minh với quy mô dân số khổng lồ đang là điểm đến hấp dẫn của các dòng vốn tỷ đô. Tuy nhiên, sự phụ thuộc vào hạ tầng đám mây và AI của các tập đoàn nước ngoài đặt ra bài toán về chủ quyền số. Ngoại giao công nghệ lúc này đóng vai trò giúp chính quyền thương lượng trực tiếp với các "ông lớn" về lợi ích xã hội và an ninh dữ liệu.

Xây dựng nội lực và hệ sinh thái đa phương

PGS. TS. Nguyễn Anh Thi nói về điểm nghẽn nhân lực chất lượng cao.

PGS. TS. Nguyễn Anh Thi chỉ rõ thiếu hụt lao động kỹ thuật cao là "điểm nghẽn" lớn nhất của Việt Nam. Ông cho rằng công nghệ có thể nhập khẩu, nhưng năng lực sáng tạo phải được nuôi dưỡng từ bên trong. Việc kết nối giữa viện nghiên cứu, doanh nghiệp và đối tác quốc tế là con đường duy nhất để tạo ra kỹ năng thực chiến.

TS. Sandy Chong trình bày về ba trụ cột của hệ sinh thái công nghệ.

Đồng quan điểm, TS. Sandy Chong (WEF) nêu ra ba trụ cột: hợp tác, hội tụ và nguồn vốn. Bà nhấn mạnh các tập đoàn quốc tế khi vào thị trường địa phương cần có trách nhiệm hỗ trợ đào tạo và chia sẻ công nghệ cho cộng đồng bản địa.

Kết luận phiên thảo luận, GS. Wesley Rosslyn-Smith nhắc nhở rằng mọi công nghệ như bản sao số hay tối ưu hóa giao thông suy cho cùng chỉ là công cụ. Mục đích cuối cùng của một đô thị thông minh phải là nâng cao chất lượng sống thực tế cho mỗi cư dân.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Nguồn tham khảo: Xem bài viết gốc