Ngân sách Nga năm 2026: Vì sao doanh thu dầu khí sụt giảm?
Dù các biến động tại Trung Đông làm gián đoạn 20% nguồn cung năng lượng toàn cầu và đẩy nhu cầu tìm kiếm dầu thô thay thế lên cao, thực tế ngân sách Liên bang Nga lại đang trải qua những diễn biến trái ngược với dự đoán ban đầu của giới quan sát.
Doanh thu năng lượng của Nga thấp hơn kỳ vọng
Dựa trên báo cáo từ The Moscow Times, dù xung đột tại Trung Đông kéo dài hơn nửa năm, nguồn thu từ dầu khí của Moscow vẫn không đạt được mức bùng nổ. Trong 7 tháng đầu năm 2026, thuế dầu khí đóng góp khoảng 4,6 nghìn tỷ Ruble (tương đương 55,2 tỷ USD) vào ngân sách. Tuy con số này cao hơn dự toán khoảng 1,52 tỷ USD, nhưng nếu đặt trong bức tranh tổng thể, đây vẫn là một sự sụt giảm đáng kể.
Cụ thể, doanh thu năng lượng giai đoạn này đã giảm 20% so với cùng kỳ năm 2025 và thấp hơn tới 35% so với mức đỉnh của năm 2022. Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc thị trường năng lượng thế giới thích nghi nhanh chóng với các cú sốc cung ứng.
Áp lực từ tỷ giá và sự ổn định của thị trường toàn cầu
Ban đầu, việc đóng cửa eo biển Hormuz đã đẩy giá dầu Urals của Nga tăng vọt từ 56,60 USD/thùng (tháng 2) lên mức đỉnh 112,30 USD (tháng 4). Tuy nhiên, đà tăng này không duy trì lâu khi các quốc gia tiêu thụ tìm được lộ trình thay thế qua Biển Đỏ, Kênh đào Suez và Vịnh Oman. Đồng thời, việc Trung Quốc giảm nhập khẩu để sử dụng kho dự trữ và xu hướng chuyển dịch sang năng lượng tái tạo đã làm hạ nhiệt thị trường.
Bên cạnh đó, đồng Ruble mạnh hơn dự kiến cũng là một rào cản. Với tỷ giá thực tế 76,5 Ruble/USD (so với mức 92,2 trong dự toán), lượng nội tệ thu về từ mỗi USD xuất khẩu dầu đã giảm đi đáng kể. Thêm vào đó, các vụ tấn công cơ sở hạ tầng lọc dầu cũng làm sụt giảm sản lượng đầu ra.
Sự chuyển dịch cơ cấu ngân sách Liên bang
Chuyên gia Pavel Ryabov nhận định rằng ngân sách Nga đang có sự chuyển dịch lịch sử: giảm phụ thuộc vào dầu khí và tăng cường thu thuế từ nội địa. Tính đến tháng 8/2026, ngân sách Nga ghi nhận thặng dư kỷ lục 660 tỷ Ruble nhờ sự đóng góp từ cổ tức doanh nghiệp nhà nước và sự tăng trưởng của các ngành kinh tế phi dầu khí.
Tổng thống Vladimir Putin khẳng định thâm hụt ngân sách hiện tại (khoảng 2,5% GDP) vẫn nằm trong tầm kiểm soát nhờ mức nợ công thấp. Moscow đang tập trung vào việc tối ưu hóa chi tiêu và xác định các ưu tiên chiến lược để duy trì sự ổn định bền vững.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Hỏi: Tại sao giá dầu thế giới tăng nhưng ngân sách Nga vẫn hụt thu?
Đáp: Do đồng Ruble mạnh hơn dự kiến khiến doanh thu quy đổi từ USD sang nội tệ giảm, kết hợp với việc sản lượng lọc dầu sụt giảm do các cuộc tấn công cơ sở hạ tầng.
Hỏi: Nga đã xử lý tình trạng thâm hụt ngân sách như thế nào?
Đáp: Nga tận dụng nguồn thu từ cổ tức doanh nghiệp nhà nước, tăng cường thu thuế từ nền kinh tế nội địa và duy trì nợ công ở mức thấp để tạo dư địa điều hành.
Hỏi: Dự báo nguồn thu năng lượng của Nga trong cuối năm 2026 ra sao?
Đáp: Các chuyên gia dự báo doanh thu dầu khí cả năm sẽ khó quay lại mức đỉnh và nhiều khả năng sẽ thấp hơn so với năm 2025 do áp lực cạnh tranh toàn cầu.
Nguồn tham khảo: Xem bài viết gốc
