Nga bán vàng bù đắp ngân sách và rủi ro khủng hoảng tài chính

Các hoạt động đẩy mạnh bán vàng của Nga trong thời gian qua đã thu về hơn 5 tỷ USD, góp phần hỗ trợ đáng kể cho nền kinh tế nước này. Tuy nhiên, theo các chuyên gia quốc tế, đây chưa phải là tín hiệu báo trước một cuộc sụp đổ tài chính hệ thống.

Áp lực ngân sách từ chi tiêu quốc phòng tăng vọt

Dữ liệu từ Ngân hàng Trung ương Nga cho thấy, tính đến tháng 7/2026, kho dự trữ vàng của nước này còn khoảng 73,4 triệu ounce (tương đương 2.282 tấn). Con số này đã giảm 43,5 tấn so với đầu năm, đánh dấu mức thấp nhất kể từ thời điểm xung đột Ukraine bùng phát vào tháng 2/2022.

Ước tính với mức giá trung bình từ 4.000 đến 4.800 USD/ounce, Moscow đã thu về hơn 5 tỷ USD từ việc thoái vốn kim loại quý này. Nguyên nhân chính được cho là do ngân sách quốc gia đang chịu sức ép cực lớn. Chi tiêu quân sự của Nga đã tăng gấp 4 lần so với năm 2021, dự kiến đạt khoảng 16.000 tỷ Ruble (tương đương 204 tỷ USD) vào năm 2025.

Chuyên gia Elina Ribakova từ Viện Kinh tế quốc tế Peterson nhận định, việc bán vàng là cách Nga tìm kiếm nguồn tiền có tính thanh khoản cao để bù đắp các khoản thâm hụt đang ngày một lớn dần.

Duy trì bộ đệm tài chính thông qua Quỹ Phúc lợi quốc gia

Phần lớn lượng vàng bán ra không đến trực tiếp từ Ngân hàng Trung ương mà thông qua Quỹ Phúc lợi quốc gia (NWF). Trong bối cảnh các tài sản như trái phiếu phương Tây bị phong tỏa do trừng phạt, vàng trở thành công cụ thanh khoản then chốt của quỹ này.

Chuyên gia Chris Weafer từ Macro-Advisory nhấn mạnh rằng đây không phải là hành động bán tháo trong hoảng loạn. Nga hiện có lợi thế là quốc gia sản xuất vàng hàng đầu thế giới, cho phép họ nhanh chóng mua lại vàng từ các doanh nghiệp nội địa để tái thiết lập dự trữ khi cần thiết. Việc duy trì khoảng 50 tỷ USD tài sản tiền mặt trong NWF giúp Điện Kremlin củng cố hình ảnh một nền kinh tế ổn định và có khả năng chống chịu bền bỉ trước các lệnh trừng phạt.

Kịch bản nào cho một cuộc khủng hoảng tài chính?

Dù thâm hụt ngân sách năm 2026 dự kiến ở mức 1,6% GDP (khoảng 40 tỷ USD), nhưng Nga vẫn có nguồn thu từ dầu khí để bù đắp. Giá dầu thế giới hiện là yếu tố quyết định vận mệnh tài chính của Moscow hơn là trữ lượng vàng. Nếu giá dầu duy trì ở mức cao, Nga vẫn đủ khả năng tài trợ cho các chiến dịch quân sự trong nhiều năm tới.

Tuy nhiên, sự méo mó về cơ cấu kinh tế đang dần bộc lộ. Nguồn lực thay vì đổ vào đầu tư phát triển dân sự lại bị hút cạn vào cỗ máy chiến tranh. Điều này tạo ra những hệ lụy tiêu cực về dài hạn, làm suy giảm khả năng phục hồi sau khi xung đột kết thúc.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Nguồn tham khảo: Xem bài viết gốc