Việt Nam nâng tầm năng lực cạnh tranh kinh tế số năm 2026

Từ một quốc gia nghèo khó sau chiến tranh, Việt Nam đã thực hiện cuộc bứt phá ngoạn mục kể từ thời điểm Đổi mới năm 1986. Hiện nay, đất nước không chỉ là một điểm sáng về tăng trưởng tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương mà còn là đối tác chiến lược quan trọng trong chuỗi giá trị toàn cầu. Sự chuyển mình này được củng cố qua việc gia nhập WTO, các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới và vị thế ngày càng cao trên bản đồ đầu tư quốc tế.

Vị thế mới trên bảng xếp hạng năng lực cạnh tranh toàn cầu

Năm 2026 đánh dấu cột mốc quan trọng khi Việt Nam lần đầu tiên lọt vào bảng xếp hạng năng lực cạnh tranh của Viện Quản lý phát triển quốc tế (IMD). Với vị trí thứ 27 trên tổng số 70 nền kinh tế, Việt Nam đã khẳng định sức mạnh trong các lĩnh vực thương mại quốc tế (hạng 9) và việc làm (hạng 11). Tại khu vực Đông Nam Á, Việt Nam hiện đứng ở nhóm giữa, bám sát Thái Lan và vượt qua nhiều đối thủ tiềm năng khác.

Bên cạnh đó, Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu (GII) năm 2025 cũng xếp Việt Nam ở vị trí 44/139, đứng thứ hai trong nhóm các nước có thu nhập trung bình thấp. Những con số này minh chứng cho nỗ lực không ngừng trong việc cải thiện thể chế và thúc đẩy sáng tạo.

Động lực tăng trưởng bứt phá từ nội lực

Bức tranh kinh tế 6 tháng đầu năm 2026 thể hiện sự khởi sắc rõ nét với GDP tăng trưởng 8,18% - mức cao kỷ lục trong nhiều năm qua. Chỉ số sản xuất công nghiệp quý II tăng vọt 10,8%, cho thấy sự hồi phục mạnh mẽ của chuỗi cung ứng. Đặc biệt, dòng vốn FDI đăng ký đạt con số ấn tượng 34,65 tỷ USD, tăng 61% so với cùng kỳ, phản ánh niềm tin tuyệt đối của nhà đầu tư ngoại vào môi trường kinh doanh tại Việt Nam. Moody’s cũng đã nâng triển vọng tín nhiệm của Việt Nam lên mức "tích cực", ghi nhận sự vững chắc của các động lực kinh tế.

Chiến lược phát triển hạ tầng và thể chế số

Để duy trì đà tăng trưởng, Việt Nam đang tập trung vào các "con đường" mới. Nghị quyết số 25/2026/QH16 đã đặt ra khung chiến lược cho phát triển bền vững giai đoạn 2026-2030, ưu tiên chuyển đổi số và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Khái niệm hạ tầng hiện nay đã mở rộng sang hạ tầng số, trung tâm dữ liệu và an ninh mạng để đáp ứng kỷ nguyên AI.

Khu vực kinh tế tư nhân, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME), được xác định là động lực then chốt theo tinh thần Nghị quyết 68-NQ/TW. Việc nâng cao tỷ lệ nội địa hóa và gắn kết chặt chẽ với khối FDI sẽ giúp doanh nghiệp trong nước chuyển mình từ gia công sang tạo ra giá trị gia tăng cao.

Nâng cao khả năng chống chịu trước biến động

Dù đạt nhiều thành tựu, Việt Nam vẫn cần thận trọng trước các rủi ro địa chính trị, áp lực lạm phát và sự phụ thuộc vào khu vực FDI. Luật Công nghiệp Công nghệ số có hiệu lực từ đầu năm 2026 được kỳ vọng sẽ tạo hành lang pháp lý vững chắc cho các mô hình kinh doanh mới, giúp nền kinh tế thích ứng linh hoạt với những cú sốc từ bên ngoài.

Hành trình tiến tới mục tiêu quốc gia phát triển vào năm 2045 đòi hỏi sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa tốc độ tăng trưởng và chất lượng bền vững. Việt Nam đang nỗ lực biến năng lực cạnh tranh thành đòn bẩy để không chỉ tăng trưởng nhanh hơn mà còn tốt hơn.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Nguồn tham khảo: Xem bài viết gốc