Năng lượng: Nền tảng then chốt cho chủ quyền AI Việt Nam

Trong cuộc đua làm chủ trí tuệ nhân tạo (AI), bốn trụ cột quan trọng nhất bao gồm thuật toán, dữ liệu, chip bán dẫn và năng lượng. Tại Việt Nam, năng lượng được xem là lĩnh vực mà chúng ta có thể chủ động tạo ra những bước đi chiến lược khác biệt.

Thực tế, AI không chỉ vận hành trên không gian ảo mà dựa trên hệ thống máy chủ vật lý tại các trung tâm dữ liệu. Các thiết bị này đòi hỏi nguồn điện liên tục và ổn định để tính toán cũng như làm mát. Việc đảm bảo an ninh năng lượng chính là chìa khóa để Việt Nam thực hiện mục tiêu tự chủ về công nghệ AI.

Vai trò của nguồn điện ổn định đối với hạ tầng AI

Hạ tầng AI tại Việt Nam đang có những bước tiến lớn với 41 trung tâm dữ liệu đang vận hành, tổng công suất đạt khoảng 221 MW. Đáng chú ý, Viettel đang triển khai dự án trung tâm dữ liệu siêu quy mô tại TP. Hồ Chí Minh với công suất 140 MW, cùng nhiều dự án quy mô lớn khác đang trong giai đoạn chuẩn bị.

Thách thức đặt ra không chỉ là tổng sản lượng điện mà là khả năng cung ứng điện liên tục, không được phép gián đoạn cho các cơ sở điện toán. Đây là tiền đề để Việt Nam phát triển các mô hình AI chuyên biệt dựa trên dữ liệu ngôn ngữ và kiến thức bản địa độc đáo.

Chiến lược làm mát để tối ưu hóa hiệu suất

Công tác làm mát máy chủ thường tiêu tốn từ 30% đến 40% tổng năng lượng của một trung tâm dữ liệu. Với khí hậu nhiệt đới tại Việt Nam, đây là một bài toán kinh tế và kỹ thuật không nhỏ. Tuy nhiên, đường bờ biển dài lại mang đến lợi thế lớn cho việc nghiên cứu các giải pháp làm mát thay thế bằng nước biển.

Học hỏi từ các mô hình thành công của Trung Quốc như trung tâm dữ liệu dưới nước tại Hải Nam hay cơ sở tại Thượng Hải, Việt Nam có thể nghiên cứu các trung tâm dữ liệu ven biển. Điều này giúp tận dụng nguồn điện gió ngoài khơi và giảm áp lực cho lưới điện đất liền.

Đa dạng hóa nguồn điện: Từ năng lượng tái tạo đến điện hạt nhân

Việt Nam cần một tổ hợp năng lượng đa dạng để nuôi dưỡng hạ tầng AI. Ngoài việc mở rộng lưới điện và lưu trữ năng lượng, điện gió ngoài khơi với tiềm năng hàng trăm GW theo đánh giá của Ngân hàng Thế giới sẽ là nguồn cung quan trọng.

Bên cạnh đó, điện hạt nhân cũng là một phần của chiến lược dài hạn. Việc khởi động lại chương trình điện hạt nhân, tiêu biểu là dự án Ninh Thuận 1 (2.400 MW) hợp tác cùng Nga, cùng với tiềm năng từ các lò phản ứng mô-đun nhỏ (SMR), sẽ giúp củng cố sự ổn định cho các phụ tải công nghiệp và điện toán chuyên sâu.

Ba ưu tiên mũi nhọn trong chiến lược AI quốc gia

Để biến hạ tầng thành năng lực thực sự, Việt Nam cần tập trung vào ba hướng đi:

• Xác định điện năng ổn định là thành phần cốt lõi của chiến lược AI quốc gia.
• Phát triển các cụm hạ tầng đồng bộ gồm năng lượng, trung tâm dữ liệu và cáp quang tại các khu vực ven biển.
• Thu hút đầu tư nước ngoài gắn liền với chuyển giao công nghệ và nâng cao kỹ năng cho đội ngũ nhân lực trong nước.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Nguồn tham khảo: Xem bài viết gốc