Năng lực tài chính người Việt 2026 và xu hướng dùng AI

Sự kiên cường của người tiêu dùng Việt trước áp lực kinh tế

Dựa trên Báo cáo Chỉ số Năng lực tài chính 2026 từ Sun Life Việt Nam, thị trường Việt Nam vẫn khẳng định vị thế dẫn đầu khu vực về khả năng phục hồi tài chính. Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu nhiều thách thức, các chỉ số tại Việt Nam cho thấy sự khả quan vượt trội so với các quốc gia lân cận.

Cụ thể, nhóm người Việt sở hữu năng lực tài chính cao chiếm tới 31%, con số này bỏ xa Singapore (21%), Malaysia (22%) và Philippines (19%). Ngược lại, tỷ lệ cá nhân có năng lực tài chính thấp chỉ dừng lại ở mức 9%, thuộc hàng thấp nhất khu vực. Đáng chú ý, 22% người tham gia khảo sát khẳng định họ cảm thấy cực kỳ an toàn về tiền bạc, cao gấp hai lần mức trung bình chung của khu vực.

Áp lực lạm phát và sự suy giảm của nhóm tài chính vững vàng

Mặc dù duy trì được nền tảng tốt, nhưng áp lực từ chi phí sinh hoạt đang bắt đầu tác động rõ rệt. Tỷ lệ người thuộc nhóm năng lực tài chính cao đã sụt giảm từ 34% (năm 2025) xuống còn 31% trong năm 2026. Trong khi đó, nhóm có năng lực trung bình lại ghi nhận sự gia tăng từ 59% lên 61%.

Khoảng 84% người dùng cho biết lạm phát là rào cản lớn nhất khi trang trải sinh hoạt phí hàng tháng. Các mặt hàng thiết yếu như thực phẩm, nhiên liệu và dịch vụ điện nước gây áp lực lên 96% người tiêu dùng. Bên cạnh đó, gánh nặng chi phí y tế cũng ảnh hưởng tới 92% đối tượng khảo sát. Điều này buộc người dân phải chuyển sang chiến thuật tài chính phòng vệ, ưu tiên tính thanh khoản ngắn hạn thay vì các kế hoạch dài hơi.

Ưu tiên các mục tiêu ngắn hạn và rủi ro tương lai

Dưới sức ép chi tiêu, 33% người Việt có ý định rút tiền tiết kiệm để bù đắp chi phí, đây là tỷ lệ cao hàng đầu khu vực. Khoảng 23% buộc phải cắt giảm các khoản chi thiết yếu và 12% đã tạm dừng đóng quỹ hưu trí. Xu hướng này cho thấy một sự đánh đổi nguy hiểm: ổn định cuộc sống trước mắt nhưng có thể làm suy yếu tương lai tài chính bền vững.

Hiện có tới 61% người tiêu dùng không có kế hoạch tài chính cụ thể hoặc chỉ dự tính trong ngắn hạn dưới 1 năm. Sự tự tin vào việc đạt được các mục tiêu dài hạn cũng giảm sút đáng kể, từ 64% xuống còn 59% trong vòng một năm qua.

Việt Nam dẫn đầu khu vực về ứng dụng AI trong tài chính

Một điểm sáng nổi bật là sự nhạy bén với công nghệ của người Việt. Có tới 75% người tiêu dùng sử dụng AI tạo sinh (Generative AI) để tìm kiếm các lời khuyên về tài chính, mức cao nhất trong các thị trường được khảo sát. Hơn nữa, 73% khẳng định sẽ tiếp tục đẩy mạnh việc dùng công nghệ này trong tương lai gần.

Tuy nhiên, kiến thức tài chính vẫn là một khoảng trống lớn. Dù ứng dụng công nghệ mạnh mẽ, 59% người dùng tự đánh giá kiến thức tài chính của họ chỉ ở mức cơ bản hoặc thấp. Bà Lay Hoon Tan, Tổng Giám đốc Sun Life Việt Nam, nhấn mạnh rằng việc nâng cao hiểu biết tài chính và xây dựng kế hoạch dài hạn là yếu tố then chốt để giúp người dân thích ứng bền vững hơn với những biến động thị trường.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Nguồn tham khảo: Xem bài viết gốc