Mỹ-Trung: Phân tách hệ sinh thái công nghệ và leo thang mới

Theo ghi nhận từ Nikkei Asia, chính quyền Bắc Kinh vừa chính thức áp đặt các biện pháp trừng phạt có hiệu lực tức thì đối với Compliance Testing, một phòng thí nghiệm tại Arizona, Mỹ. Động thái này đi kèm lệnh cấm các đơn vị trong nước giao dịch với thực thể này. Phía Trung Quốc cáo buộc công ty trên đã hỗ trợ Ủy ban Truyền thông Liên bang Mỹ (FCC) thực hiện các hành vi gây tổn hại đến an ninh và chủ quyền quốc gia.

Hành động trả đũa này diễn ra ngay trước thềm cuộc gặp thượng đỉnh dự kiến giữa Chủ tịch Tập Cận Bình và Tổng thống Donald Trump tại Mỹ vào tháng tới, làm gia tăng bầu không khí căng thẳng giữa hai cường quốc.

Xung đột khó có dấu hiệu hạ nhiệt

Thời gian qua, FCC liên tục gia tăng sức ép lên các tập đoàn công nghệ Trung Quốc trong bối cảnh cuộc đua trí tuệ nhân tạo (AI) đang ở giai đoạn quyết liệt. Các mô hình AI mới từ Trung Quốc đang dần thu hẹp khoảng cách với các đối thủ Mỹ, khiến Washington lo ngại. Trong tháng 7, chính quyền Tổng thống Trump đã áp mức thuế 12,5% lên hàng hóa Trung Quốc với cáo buộc liên quan đến lao động cưỡng bức, đồng thời liệt hàng loạt doanh nghiệp vào danh sách đen.

Sau thời gian đầu giữ thái độ kiềm chế, Bộ Thương mại Trung Quốc đã phản pháo bằng cách trừng phạt 6 thực thể Mỹ. Các đơn vị này bao gồm: Applied DNA Sciences, Stratum Reservoir, Altana Technologies, Verite Group, tổ chức Human Rights tại Trung Quốc và liên minh Responsible Business Alliance. Đây đều là những tổ chức liên quan đến việc truy xuất nguồn gốc sản phẩm từ khu vực Tân Cương.

Ngoài ra, Bắc Kinh cũng thắt chặt kiểm soát xuất khẩu thiết bị không người lái (drone) và các linh kiện lưỡng dụng. Đáng chú ý, một cuộc điều tra an ninh quốc gia nhắm vào các thiết bị văn phòng nhập khẩu như máy in, máy photocopy có phần mềm nước ngoài cũng đã được khởi động.

Kịch bản về hai thế giới công nghệ riêng biệt

Reuters cho biết Mỹ đang cân nhắc cấm nhập khẩu các linh kiện trung tâm dữ liệu từ Trung Quốc, đặc biệt là bộ thu phát quang, dự kiến áp dụng vào năm 2026. Trước đó, FCC đã cấm các dòng robot hình người và bộ biến tần điện từ nước ngoài do lo ngại rủi ro an ninh mạng.

Ông Ming Lee từ Bank of America nhận định rằng, mặc dù Mỹ khó có thể cắt đứt hoàn toàn chuỗi cung ứng robot do thiếu nguồn thay thế tại Bắc Mỹ, nhưng các biện pháp hạn chế sẽ tập trung vào mảng dữ liệu nhạy cảm. Chuyên gia William Bratton của BNP Paribas Securities Asia dự báo rằng thế giới đang tiến tới kịch bản hình thành "hai hệ sinh thái công nghệ riêng biệt" do sự phân tách chuỗi cung ứng kéo dài giữa hai siêu cường.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Nguồn tham khảo: Xem bài viết gốc