Vị thế cầu nối kinh tế Việt Nam trong quan hệ Nga-ASEAN

Mối quan hệ thương mại giữa Việt Nam và Liên bang Nga đang ghi nhận những bước tiến khả quan với kim ngạch trao đổi không ngừng tăng trưởng. Theo dữ liệu năm 2025, tổng giá trị thương mại song phương đã chạm mốc 4,77 tỷ USD, đánh dấu mức tăng 4% so với năm trước đó. Trong cơ cấu này, Việt Nam xuất siêu nhẹ sang thị trường Nga với 2,26 tỷ USD, trong khi nhập khẩu đạt 2,51 tỷ USD.

Bước sang giai đoạn 7 tháng đầu năm 2026, hoạt động ngoại thương tiếp tục sôi động khi đạt 3,24 tỷ USD, tăng trưởng 12% so với cùng kỳ. Đáng chú ý, mặc dù xuất khẩu của Việt Nam có sự sụt giảm nhẹ 4,4% (đạt 1,33 tỷ USD), nhưng kim ngạch nhập khẩu từ Nga lại tăng mạnh 27,2%, đạt con số 1,91 tỷ USD.

Cơ cấu hàng hóa và tiềm năng hợp tác mới

Hiện nay, Việt Nam vẫn duy trì thế mạnh tại thị trường Nga thông qua các mặt hàng xuất khẩu truyền thống. Số liệu năm 2025 cho thấy dệt may dẫn đầu với khoảng 504 triệu USD, kế đến là cà phê đạt 462,3 triệu USD và các mặt hàng thủy sản đóng góp 214,5 triệu USD. Đây được xem là bước đệm vững chắc để các doanh nghiệp trong nước chuyển dịch từ xuất khẩu thô sang các hình thức hợp tác có hàm lượng giá trị gia tăng cao hơn.

Nhìn rộng ra toàn khu vực, thương mại giữa Nga và khối ASEAN đã đạt khoảng 21 tỷ USD vào năm 2025. Với việc chiếm gần 25% tổng kim ngạch này, Việt Nam đang khẳng định vị thế là mắt xích quan trọng nhất trong cấu trúc kinh tế Nga - Đông Nam Á.

Việt Nam là cầu nối chiến lược Nga - ASEAN

Tại phiên Đối thoại kinh doanh Nga-ASEAN trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế phương Đông diễn ra tại Vladivostok vào ngày 2/9, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh rằng thực trạng hợp tác đầu tư hiện nay vẫn chưa khai thác hết tiềm năng sẵn có của hai bên.

Bộ trưởng khẳng định Việt Nam sẵn lòng đảm nhận vai trò cầu nối, giúp Nga tiếp cận sâu hơn vào thị trường ASEAN. Định hướng tương lai sẽ tập trung vào việc thiết lập các chuỗi cung ứng bền vững, tối ưu hóa logistics, ứng dụng công nghệ cao và thu hút dòng vốn đầu tư vào lĩnh vực năng lượng.

Đề xuất cơ chế hỗ trợ "một cửa"

Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, Việt Nam đã đưa ra những đề xuất cụ thể nhằm tháo gỡ rào cản cho doanh nghiệp:

• Thiết lập mô hình cùng đầu tư và sản xuất để tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.
• Phát triển hạ tầng giao thông vận tải và kết nối logistics đồng bộ.
• Triển khai cơ chế hỗ trợ đầu tư "một cửa", đồng hành cùng doanh nghiệp từ giai đoạn pháp lý đến khi đi vào vận hành chính thức.
• Khai thác sự bổ trợ giữa nguồn tài nguyên vùng Viễn Đông (khoáng sản, năng lượng) với năng lực chế biến và mạng lưới FTA rộng khắp của Việt Nam.

Tận dụng Hiệp định EAEU để bứt phá

Sự phục hồi của nền kinh tế Nga cùng chiến lược đa dạng hóa nguồn thu đang mở ra vận hội mới cho các đối tác châu Á. Đối với Việt Nam, đây là thời điểm vàng để tận dụng nền tảng Đối tác chiến lược toàn diện và Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - Liên minh Kinh tế Á-Âu (EAEU). Doanh nghiệp Việt cần chủ động chuyển mình từ vai trò người bán hàng sang đối tác chiến lược, tham gia trực tiếp vào các chuỗi sản xuất và cung ứng tại thị trường Nga.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Nguồn tham khảo: Xem bài viết gốc