Kinh tế Nhật Bản thoát khỏi giảm phát và cơ hội đầu tư mới

Mùa Hè năm nay ghi dấu ấn mạnh mẽ khi Nhật Bản rũ bỏ hình ảnh của một nền kinh tế đình trệ. Sự nhộn nhịp trên các con phố, kỷ lục về lượng khách quốc tế, cùng đà tăng trưởng của thị trường chứng khoán và tiền lương đang thổi một luồng sinh khí mới vào quốc gia Đông Á này.

Chấm dứt kỷ nguyên giảm phát kéo dài

Nền kinh tế lớn thứ tư thế giới đang nỗ lực thoát khỏi vòng xoáy giảm phát vốn đã kéo dài hàng thập kỷ. Hiện nay, nhiều doanh nghiệp đã bắt đầu khôi phục khả năng định giá sản phẩm, một điều dường như không thể trước đây. Theo chuyên gia Keiichiro Kobayashi từ Đại học Keio, Nhật Bản đang trải qua một bước ngoặt cấu trúc quan trọng: chuyển từ trạng thái "thiếu cầu" sang "thiếu cung".

Vào tháng 7, chính phủ Nhật Bản đã phê duyệt kế hoạch chi tiêu khổng lồ lên tới 2.300 tỷ USD. Đây là minh chứng cho quyết tâm chuyển sang trạng thái "phi giảm phát" nhằm thúc đẩy đổi mới và cải thiện nguồn thu ngân sách. Tuy nhiên, giới chuyên gia cho rằng Tokyo mới chỉ đi được một nửa chặng đường trong lộ trình thiết lập mô hình tăng trưởng bền vững mới.

Bước ngoặt từ chính sách tiền tệ và lãi suất

Sự thay đổi mang tính lịch sử diễn ra tại Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ) khi cơ quan này nâng lãi suất lên mức 1% vào tháng 6, chấm dứt kỷ nguyên lãi suất âm kéo dài từ năm 1995. Đồng thời, lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm cũng chạm mức 2,91%, cao nhất trong vòng 30 năm qua. Những biến động này cho thấy thị trường đang dần làm quen với một môi trường lãi suất dương.

Quan trọng hơn, sự thay đổi này đang tác động trực tiếp đến tư duy của các nhà lãnh đạo doanh nghiệp và người dân. CEO Alberto Tamura của Morgan Stanley MUFG nhận định rằng việc lãi suất tăng buộc các bên phải thay đổi cách thức ra quyết định tài chính. Các hoạt động mua bán và sáp nhập (M&A) tại Nhật Bản đã bùng nổ với tổng giá trị kỷ lục đạt 385,9 tỷ USD vào năm 2025.

Thị trường vốn và niềm tin của nhà đầu tư

Thị trường chứng khoán Nhật Bản chứng kiến sự bứt phá khi giá trị vốn hóa tăng gấp đôi so với năm 2024. Một làn sóng nhà đầu tư cá nhân mới đang đổ xô vào cổ phiếu, giúp khơi thông dòng vốn nhàn rỗi khổng lồ vốn bấy lâu nay chỉ nằm yên trong các tài khoản tiết kiệm ngân hàng.

Bên cạnh đó, kỳ vọng về lạm phát đang dần hình thành trong tâm lý xã hội. Khoảng 90% người dân tin rằng giá cả sẽ tiếp tục tăng, tạo tiền đề cho một chu kỳ kinh tế mới: thiếu hụt lao động đẩy lương tăng, từ đó kích thích đầu tư vào công nghệ và năng suất lao động, cuối cùng là hỗ trợ tiêu dùng nội địa.

Thách thức từ quá trình chuyển đổi

Mặc dù những dấu hiệu khởi sắc là rất rõ ràng, nhưng không phải tất cả mọi người đều hưởng lợi ngay lập tức. Lạm phát dù ở mức 1,5% nhưng vẫn gây áp lực lớn lên chi phí sinh hoạt khi tốc độ tăng lương thực tế chưa bắt kịp đà tăng của giá cả hàng hóa. Đây chính là nghịch lý của quá trình thoát giảm phát.

Hơn nữa, việc thích nghi với môi trường lãi suất cao đang gây ra những bất ổn tại khu vực doanh nghiệp vừa và nhỏ. Số vụ phá sản trong lĩnh vực xây dựng đã tăng vọt 87% trong nửa đầu năm 2026. Những mô hình kinh doanh vốn dựa vào nguồn vốn rẻ hiện đang trở nên cực kỳ mong manh trước chi phí vốn tăng cao.

Tại các tập đoàn lớn, vấn đề sử dụng vốn hiệu quả vẫn là một bài toán khó. Khoảng 65% vốn đầu tư tại các doanh nghiệp hàng đầu vẫn đang bị kẹt ở những mảng kinh doanh kém hiệu quả do thói quen tích trữ tiền mặt từ nhiều thập kỷ trước.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Nguồn tham khảo: Xem bài viết gốc