Kinh tế Nhật Bản 2026: Vì sao chính sách tiền tệ bế tắc?
Thách thức đa tầng đối với nền kinh tế Nhật Bản năm 2026
Nền kinh tế Nhật Bản đang đối mặt với một giai đoạn đầy biến động khi các chỉ số tài chính không mấy lạc quan. Theo báo cáo từ Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ), chỉ số giá tiêu dùng (CPI) cốt lõi trong tháng 8/2026 đã chạm mức 2,6%, vượt xa mục tiêu kiểm soát lạm phát 2% đề ra trước đó.
Sức mua sụt giảm và áp lực lên doanh nghiệp
Mặc dù giá cả hàng hóa leo thang, nhưng nhu cầu tiêu dùng nội địa lại có dấu hiệu đình trệ nghiêm trọng. Tiêu dùng tư nhân, vốn là trụ cột chiếm hơn một nửa quy mô GDP Nhật Bản, gần như đóng băng trong quý II/2026. Đáng chú ý, chi tiêu hộ gia đình sau khi điều chỉnh lạm phát đã ghi nhận chuỗi giảm 8 tháng liên tiếp tính đến tháng 7/2026.
Chuyên gia Ide Shingo từ Viện Nghiên cứu NLI nhận định, tình trạng này đang siết chặt biên lợi nhuận của các doanh nghiệp. Những đơn vị không thể chuyển giao gánh nặng chi phí đầu vào sang giá bán cho người tiêu dùng đang phải đối mặt với kịch bản kinh doanh ngày càng tồi tệ.
Thế lưỡng nan của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ)
Việc điều hành chính sách tiền tệ của BoJ hiện nay giống như đi trên dây. Một mặt, tăng lãi suất quá nhanh có thể dập tắt các hoạt động kinh tế vốn đã yếu ớt. Mặt khác, nếu không thắt chặt, đồng Yen suy yếu sẽ khiến chi phí nhập khẩu tăng vọt, tiếp tục kích ngòi cho lạm phát.
Vào tháng 9/2026, BoJ đã quyết định nâng lãi suất cơ bản lên 1,25%. Tuy nhiên, do Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) cũng duy trì lộ trình tăng lãi suất, khoảng cách chênh lệch vẫn lớn, khiến đồng Yen không thể phục hồi bền vững dù đã có sự can thiệp từ chính phủ.
Áp lực tài khóa và nợ công
Chuyên gia kinh tế trưởng Morita Kyohei tại Nomura Securities cho rằng, các chính sách tài khóa dưới thời Thủ tướng Takaichi Sanae đang đẩy kỳ vọng lạm phát lên cao. Thị trường lo ngại BoJ đang phản ứng quá chậm trễ trước diễn biến thực tế.
Khảo sát từ Reuters cho thấy gần 90% chuyên gia dự báo đồng Yen sẽ tiếp tục mất giá do các kế hoạch cắt giảm thuế thực phẩm và tăng cường đầu tư công. Trong bối cảnh nợ công trên GDP vốn đã ở mức báo động, việc lợi suất trái phiếu tăng đang biến gánh nặng trả lãi thành áp lực trực tiếp lên ngân sách quốc gia.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Hỏi: Tại sao lạm phát Nhật Bản tăng nhưng kinh tế lại khó khăn?
Đáp: Lạm phát hiện nay chủ yếu do chi phí nhập khẩu tăng và đồng Yen yếu, trong khi thu nhập thực tế và sức mua của người dân không tăng kịp, dẫn đến tiêu dùng đình trệ.
Hỏi: Quyết định nâng lãi suất của BoJ có tác động gì?
Đáp: BoJ nâng lãi suất lên 1,25% nhằm kiềm chế lạm phát và hỗ trợ đồng Yen, nhưng hành động này lại có nguy cơ làm chậm tăng trưởng kinh tế và tăng chi phí vay vốn cho doanh nghiệp.
Hỏi: Đồng Yen chịu áp lực từ yếu tố nào nhất?
Đáp: Đồng Yen chịu áp lực lớn từ sự chênh lệch lãi suất giữa Nhật Bản và Mỹ, cùng với lo ngại về chính sách tài khóa mở rộng của chính phủ làm gia tăng nợ công.
Nguồn tham khảo: Xem bài viết gốc
