Kinh tế Mỹ chữ K: Khoảng cách giàu nghèo gia tăng kỷ lục
Bất bình đẳng gia tăng: Nước Mỹ và mô hình kinh tế chữ K
Dữ liệu mới nhất từ Khảo sát Tài chính Người tiêu dùng của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã phác họa một bức tranh đối lập về sự thịnh vượng tại nền kinh tế hàng đầu thế giới. Theo báo cáo định kỳ 3 năm một lần với quy mô 4.300 hộ gia đình, khoảng cách giàu nghèo đang giãn rộng rõ rệt theo mô hình hình chữ K, nơi những người dẫn đầu tiếp tục bứt phá trong khi nhóm yếu thế dần tụt lại phía sau.
Áp lực tài chính đè nặng lên các hộ gia đình
So với giai đoạn bùng nổ tài sản trong đại dịch Covid-19 nhờ các gói cứu trợ và thị trường chứng khoán thăng hoa, tốc độ tăng trưởng tài sản hiện nay đã chậm lại đáng kể. Trong bối cảnh lạm phát duy trì ở mức cao và lãi suất tăng, Fed ghi nhận sự gia tăng đột biến về áp lực nợ nần ở một bộ phận lớn dân cư.
- Tỷ lệ chi trả nợ trên thu nhập: Tăng thêm 2 điểm phần trăm, chạm mốc 15,4%.
- Tỷ lệ tổng nợ trên thu nhập: Nhảy vọt từ mức 89,4% (năm 2022) lên 94,9%.
- Nợ quá hạn: Tỷ lệ hộ gia đình chậm thanh toán các khoản vay tăng mạnh từ 12% lên gần 20%.
- Xu hướng tiêu dùng mới: Tỷ lệ người dân sử dụng hình thức “mua trước, trả sau” tăng từ 7% lên 12%.
Sự sụt giảm tài sản nghiêm trọng của nhóm thu nhập thấp
Mặc dù thu nhập của nhóm ít khá giả có ghi nhận sự tăng trưởng, nhưng thực tế này không giúp ích nhiều cho việc tích lũy tài sản ròng. Đáng chú ý, tài sản của 25% hộ gia đình nghèo nhất đã giảm hơn 50%, từ mức 3.800 USD xuống chỉ còn 1.700 USD. Nhóm người Mỹ gốc Phi cũng đối mặt với tình trạng tài sản trung vị giảm sâu 25%, đảo ngược hoàn toàn đà tăng trưởng của giai đoạn 2019-2022.
Đặc điểm của trạng thái bình thường mới
Các chuyên gia kinh tế nhận định nước Mỹ đang tiến vào một cấu trúc phân phối mới. Ở đó, những gia đình sở hữu trình độ học vấn cao, có sẵn tài sản tích lũy hoặc hưởng lợi từ đà tăng của thị trường chứng khoán sẽ tiếp tục vươn lên. Ngược lại, những người ở tầng đáy kinh tế gần như giậm chân tại chỗ hoặc bị bào mòn tài sản bởi chi phí sinh hoạt và nợ nần.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Hỏi: Mô hình kinh tế chữ K tại Mỹ là gì?
Đáp: Đây là thuật ngữ mô tả tình trạng phục hồi kinh tế không đồng đều, trong đó nhóm người giàu và có trình độ cao tiếp tục phát triển mạnh (nhánh trên của chữ K), trong khi nhóm người nghèo và ít kỹ năng bị suy giảm tài sản (nhánh dưới của chữ K).
Hỏi: Tại sao tài sản của nhóm người nghèo tại Mỹ lại giảm mạnh?
Đáp: Nguyên nhân chủ yếu do lạm phát cao kéo dài, lãi suất vay tăng và việc chấm dứt các khoản hỗ trợ tài chính từ Chính phủ sau đại dịch, khiến nhóm này phải dùng tiền tiết kiệm để trang trải chi phí.
Hỏi: Tỷ lệ nợ của người dân Mỹ thay đổi thế nào theo báo cáo của Fed?
Đáp: Tỷ lệ tổng nợ trên thu nhập đã tăng lên gần 95% và tỷ lệ các hộ gia đình chậm trả nợ vay đã tăng đáng kể từ 12% lên mức 20%.
Nguồn tham khảo: Xem bài viết gốc
