Bầu cử giữa kỳ Mỹ: Chi phí sinh hoạt và áp lực thiếu việc làm

Gánh nặng chi phí sinh hoạt đang trở thành bài toán nan giải đối với cử tri Mỹ trước thềm bầu cử. (Nguồn: CNBC)

Tại bang Florida, cô Stacy Eichel, một người mẹ có con đã trưởng thành, đã dành nhiều năm để duy trì song song hai công việc: một trong ngành y tế và một là kinh doanh sản phẩm in ấn thương hiệu. Đối với cô, việc kinh doanh riêng không chỉ là nguồn thu nhập mà còn là tâm huyết của một người phụ nữ năng động. Trước đây, mô hình này phát triển mạnh mẽ nhờ ngân sách dồi dào từ các doanh nghiệp cho các sự kiện hội nghị.

Tuy nhiên, cục diện đã thay đổi vào tháng 9/2025 khi Eichel mất việc làm chính sau một thương vụ sáp nhập công ty. Trong khi cô kỳ vọng mảng kinh doanh riêng sẽ bù đắp thu nhập, thì thị trường tiêu thụ lại bất ngờ sụt giảm. Trước áp lực từ các chính sách thuế quan và sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI), các doanh nghiệp bắt đầu thắt lưng buộc bụng, cắt giảm những khoản chi không thiết yếu như quà tặng thương hiệu.

Thực trạng thiếu việc làm và nghịch lý thị trường lao động

Câu chuyện của Eichel là minh chứng cho một thực tế khắc nghiệt: có việc làm không đồng nghĩa với ổn định tài chính. Mặc dù tỷ lệ thất nghiệp chính thức vẫn ở mức thấp, nhưng chỉ số U-6 - thước đo bao quát về tình trạng thiếu việc làm - đạt mức 7,6% vào tháng 9/2026. Chỉ số này phản ánh nhóm người phải làm việc bán thời gian ngoài ý muốn hoặc nhận mức lương không đủ trang trải cuộc sống.

Bà Tara Furiani, chuyên gia chiến lược nhân sự, nhận định rằng tình trạng thiếu việc làm thường bị bỏ qua vì nó không hiển hiện rõ ràng như thất nghiệp. Đó có thể là một cử nhân phải làm nhân viên bán lẻ, hoặc một phụ huynh phải làm cùng lúc nhiều công việc để nuôi gia đình.

Số liệu từ Bộ Lao động Mỹ cho thấy sự chênh lệch đáng lo ngại: trong khi lương trung bình chỉ tăng 3% trong năm qua, thì chỉ số giá tiêu dùng (CPI) đã vọt lên 3,7%. Điều này trực tiếp làm giảm sức mua và buộc những gia đình như Eichel phải cắt bỏ mọi khoản chi xa xỉ, từ truyền hình cáp đến việc đi ăn ngoài.

Chi phí sinh hoạt: Điểm nóng của cuộc bầu cử

Theo khảo sát từ Reuters/Ipsos, có tới 47% cử tri xác định chi phí sinh hoạt là mối quan tâm hàng đầu. Đáng chú ý, kết quả từ Washington Post/ABC News/Ipsos cho thấy đảng Dân chủ đang giành được niềm tin lớn hơn về khả năng quản lý kinh tế với 40% sự ủng hộ, vượt qua đảng Cộng hòa (33%) sau hơn một thập kỷ.

Áp lực không chỉ dừng lại ở giá thực phẩm. Joshua Teicher, một nhà sản xuất video tại New York, cho biết thu nhập của anh đã sụt giảm nghiêm trọng kể từ sau đại dịch, khiến anh phải nhờ đến chương trình hỗ trợ y tế Medicaid. Bên cạnh đó, giá xăng dầu cũng là gánh nặng lớn khi duy trì ở mức 4,29 USD/Gallon, cao hơn nhiều so với giai đoạn trước biến động toàn cầu.

Thị trường lao động 'ít tuyển dụng, ít sa thải'

Các nhà kinh tế mô tả thị trường hiện nay là trạng thái đóng băng: doanh nghiệp hạn chế tuyển mới nhưng cũng không ồ ạt sa thải. Theo GS. Babak Hafezi từ Đại học American, nhiều người có trình độ cao vẫn thất nghiệp suốt 12-18 tháng. Tình trạng này khiến người đang có việc không dám nghỉ để tìm vị trí tốt hơn, trong khi sức cạnh tranh cho các suất tuyển dụng ít ỏi ngày càng gay gắt.

Nền kinh tế Mỹ đang bộc lộ mô hình "hình chữ K", nơi nhóm giàu có vẫn phát triển, còn tầng lớp trung lưu và thu nhập thấp ngày càng thụt lùi. Trước thềm bầu cử, các nhà hoạch định chính sách cần nhìn nhận sâu hơn vào chất lượng công việc, bao gồm mức lương, phúc lợi và cơ hội thăng tiến, thay vì chỉ nhìn vào các con số thống kê việc làm đơn thuần.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Nguồn tham khảo: Xem bài viết gốc