Khủng hoảng khí đốt châu Âu: Vì sao dự trữ thấp kỷ lục?
Tại một hội nghị quốc tế ở Berlin, ông Fatih Birol, người đứng đầu Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), đã đưa ra những cảnh báo quan trọng về an ninh năng lượng khu vực. Theo ông, ngay cả khi xung đột tại Trung Đông chấm dứt ngay lập tức, châu Âu vẫn phải đối mặt với tình trạng giá khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) leo thang trong thời gian tới.
Châu Âu và bài toán an ninh năng lượng mong manh
Thông thường, các quốc gia châu Âu sẽ lấp đầy kho dự trữ khí đốt trước khi mùa Đông bắt đầu. Tuy nhiên, năm nay, tỷ lệ dự trữ hiện chỉ đạt khoảng 72% công suất, thấp hơn đáng kể so với mức trung bình lịch sử là 90%. Sự thiếu hụt này tương đương với nhu cầu của khoảng 10-12 triệu hộ gia đình.
Bên cạnh đó, áp lực cạnh tranh từ các thị trường châu Á - vốn phụ thuộc lớn vào nguồn cung Trung Đông - đang đẩy giá LNG lên cao. Ông Birol nhận định: "Nếu mùa Đông năm nay diễn ra khắc nghiệt, giá khí đốt tại châu Âu sẽ còn tăng mạnh. Những khó khăn này sẽ kéo dài sang cả năm tới".
Thách thức kép từ dầu diesel và yếu tố địa chính trị
Không chỉ khí đốt, Liên minh châu Âu (EU) còn đang loay hoay với sự khan hiếm các sản phẩm dầu tinh chế, đặc biệt là dầu diesel. Đây là nguồn nhiên liệu không thể thiếu cho vận tải, nông nghiệp và sản xuất công nghiệp. Tình hình trở nên tồi tệ hơn khi các cuộc tấn công vào nhà máy lọc dầu của Nga đã khiến 1/3 lượng hàng xuất khẩu từ nước này biến mất khỏi thị trường.
Để bình ổn, Nhóm G7 đã phải can thiệp bằng cách giải phóng dự trữ chiến lược. Dù giá dầu đã giảm khoảng 20 USD sau đợt điều tiết đầu tháng này, nhưng xu hướng tăng vẫn đang quay trở lại. Hiện tại, giá khí đốt đã vọt tăng 140% so với đầu năm 2026, trong khi dầu Brent duy trì trên ngưỡng 100 USD/thùng.
Sai lầm chiến lược về năng lượng hạt nhân và sự phụ thuộc vào Nga
Lãnh đạo IEA nhấn mạnh rằng châu Âu đã mắc sai lầm khi quá phụ thuộc vào năng lượng Nga trong nhiều thập kỷ và từ bỏ năng lượng hạt nhân quá sớm. Việc duy trì điện hạt nhân lẽ ra đã có thể giúp khu vực này tự chủ hơn trước các cú sốc cung ứng.
Hiện nay, dù EU nỗ lực cắt đứt hoàn toàn nguồn cung từ Moscow, thực tế cho thấy một số quốc gia thành viên vẫn buộc phải tăng cường nhập khẩu khí đốt của Nga giữa lúc căng thẳng Trung Đông leo thang. Ông Birol bày tỏ lo ngại khi năng lượng hiện nay không còn là vấn đề kinh tế thuần túy mà đã trở thành một đòn bẩy chính trị đầy rủi ro.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Hỏi: Tại sao dự trữ khí đốt của châu Âu lại thấp hơn mức trung bình?
Đáp: Do áp lực cạnh tranh nguồn cung LNG với châu Á và sự gián đoạn từ các nguồn cung cấp truyền thống, khiến kho dự trữ hiện chỉ đạt 72% so với mức 90% thông thường.
Hỏi: Việc từ bỏ năng lượng hạt nhân ảnh hưởng thế nào đến EU?
Đáp: Theo IEA, việc rời bỏ điện hạt nhân quá sớm làm giảm khả năng tự chủ năng lượng của châu Âu, khiến khu vực này dễ bị tổn thương hơn trước các lệnh trừng phạt và biến động địa chính trị.
Hỏi: Vai trò của G7 trong việc ổn định giá năng lượng là gì?
Đáp: G7 đã tiến hành giải phóng dầu từ kho dự trữ chiến lược để hạ nhiệt thị trường, giúp giá dầu giảm 20 USD trong ngắn hạn dù áp lực tăng giá vẫn còn hiện hữu.
Nguồn tham khảo: Xem bài viết gốc
