IMF cảnh báo rủi ro từ AI và nợ công đối với kinh tế thế giới

Tại một diễn đàn lớn diễn ra ở Singapore vào ngày 7/10, Tổng Giám đốc Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) Kristalina Georgieva đã đưa ra những nhận định sâu sắc về vai trò của trí tuệ nhân tạo (AI). Theo bà, AI không chỉ đơn thuần là một công nghệ mới mà đang trở thành tiêu chuẩn cốt lõi phân định năng lực cạnh tranh giữa các quốc gia trên bản đồ kinh tế toàn cầu.

Dù vậy, bức tranh kinh tế thế giới không chỉ có màu hồng từ công nghệ. Sự cộng hưởng giữa tốc độ phát triển thần tốc của AI, đà tăng giá năng lượng và gánh nặng nợ công đang ở mức kỷ lục đã tạo ra những rách đứt đáng kể, đe dọa triển vọng tăng trưởng vốn đã yếu ớt trong thập kỷ này.

Bà Kristalina Georgieva, lãnh đạo IMF, nhận định về tương lai kinh tế tại sự kiện ở Singapore. (Nguồn: Getty Images)

"Dù chúng ta đón nhận hay e ngại, AI đã thực sự hiện diện và đang tái định hình mọi cấu trúc của thế giới", bà Georgieva nhấn mạnh về tầm ảnh hưởng không thể đảo ngược của công nghệ này.

Cơ hội bứt phá và rủi ro phân hóa từ AI

Báo cáo trước thềm Hội nghị thường niên IMF và Ngân hàng Thế giới (WB), bà Georgieva chỉ ra rằng kinh tế toàn cầu đang bị giằng xé bởi hai lực đẩy đối lập. Một bên là sự gián đoạn cung ứng năng lượng do xung đột tại Vùng Vịnh kéo dài, bên còn lại là dòng vốn khổng lồ đổ vào AI đang kích thích các hoạt động sản xuất kinh doanh.

Về mặt tích cực, quy mô đầu tư cho AI hiện nay được so sánh với các cuộc cách mạng hạ tầng lớn trong lịch sử như điện lực hay viễn thông. Các sản phẩm liên quan đến AI đã chiếm tỷ trọng đáng kể, vượt mốc 10% tổng kim ngạch thương mại toàn cầu. IMF dự báo, nếu khai thác tốt, AI có thể giúp GDP toàn cầu tăng thêm 0,5 điểm phần trăm mỗi năm.

Tuy nhiên, bà Georgieva cũng cảnh báo về sự bất bình đẳng. Lợi ích từ AI có xu hướng tập trung vào các quốc gia nắm giữ chuỗi cung ứng công nghệ, khiến các nước nghèo hơn có nguy cơ bị gạt ra lề. Thêm vào đó, nhu cầu vốn lớn cho AI cùng sự gia tăng giá dầu (duy trì trên 100 USD/thùng) đang đẩy áp lực lạm phát lên cao, khiến lợi suất trái phiếu tại các thị trường lớn như Mỹ, Đức, Nhật Bản tăng vọt.

Mối lo ngại về bong bóng tài chính và nợ công

Sự kỳ vọng quá lớn vào lợi nhuận từ AI có thể dẫn đến các cú sốc tài chính nếu không được kiểm soát. (Nguồn: Getty Images)

Tổng Giám đốc IMF nhắc lại Định luật Amara để cảnh báo về việc con người thường đánh giá quá cao AI trong ngắn hạn nhưng lại xem nhẹ tác động dài hạn. Bà lo ngại rằng nếu lợi nhuận từ AI không đáp ứng được kỳ vọng của các nhà đầu tư, lượng nợ khổng lồ mà các tập đoàn công nghệ đã vay mượn có thể gây ra một cuộc khủng hoảng tài chính dây chuyền.

Bên cạnh đó, vấn đề nợ công toàn cầu cũng đang ở mức báo động, dự kiến sớm vượt ngưỡng 100% GDP. Trong bối cảnh lãi suất không còn ở mức thấp như 17 năm qua, các quốc gia phát triển đang đối mặt với bài toán nan giải: tăng trưởng kinh tế không đủ bù đắp chi phí vay vốn. Điều này buộc các chính phủ phải thắt chặt kỷ luật ngân sách và tìm kiếm nguồn thu mới để tạo dư địa ứng phó với các cú sốc tương lai.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Nguồn tham khảo: Xem bài viết gốc