Giá nhiên liệu EU lập kỷ lục: Gánh nặng lạm phát mới năm 2026

Khủng hoảng chi phí năng lượng tại Liên minh châu Âu

Theo dữ liệu từ Bản tin Dầu mỏ hàng tuần của Ủy ban châu Âu (EC) công bố vào giữa tháng 9/2026, thị trường năng lượng khu vực đang chứng kiến mức giá cao chưa từng có. Cụ thể, giá xăng trung bình tại EU đã chạm mốc 2,063 Euro/lít, trong khi dầu diesel leo thang lên mức 2,159 Euro/lít. Đây là những con số kỷ lục kể từ khi chuỗi dữ liệu này được bắt đầu thống kê vào năm 2005.

Với biểu giá hiện tại, việc đổ đầy bình nhiên liệu 50 lít sẽ tiêu tốn của người dân khoảng 103 Euro đối với xe xăng và 108 Euro đối với xe dầu. Sự gia tăng đột ngột này không chỉ đè nặng lên chi tiêu hộ gia đình mà còn gây khó khăn trực tiếp cho các doanh nghiệp vận tải, tạo rào cản lớn cho mục tiêu ổn định kinh tế của khu vực.

Sự phân hóa giá cả giữa các quốc gia thành viên

Mặc dù giá trung bình toàn khối tăng cao, nhưng mức chi trả tại từng quốc gia có sự khác biệt rõ rệt. Malta hiện là quốc gia có giá nhiên liệu dễ thở nhất với xăng ở mức 1,34 Euro/lít và dầu diesel là 1,21 Euro/lít. Ngược lại, Đan Mạch dẫn đầu về giá xăng với 2,56 Euro/lít, trong khi Phần Lan ghi nhận mức giá dầu diesel cao nhất, đạt 2,51 Euro/lít.

Đáng chú ý, so với thời điểm đầu năm 2026, giá xăng đã tăng 29% và dầu diesel tăng tới 40%. Do dầu diesel đóng vai trò huyết mạch trong chuỗi cung ứng hàng hóa, việc nhiên liệu này tăng giá nhanh hơn xăng đang đẩy chi phí sản xuất và logisitics lên một tầm cao mới.

Nguyên nhân kép: Xung đột địa chính trị và nghẽn lọc dầu

Đà tăng trưởng nóng của giá năng lượng chịu tác động trực tiếp từ căng thẳng tại Trung Đông. Giá dầu Brent tham chiếu quốc tế có thời điểm đã vượt ngưỡng 126 USD/thùng và vẫn duy trì trên mức 104 USD/thùng vào tháng 9, cao hơn rất nhiều so với mức 72 USD trước khi xung đột bùng nổ.

Bên cạnh giá dầu thô, nguồn cung thành phẩm cũng đang gặp nguy hiểm. Saudi Aramco đã thông báo cắt giảm lượng cung cấp dầu dài hạn cho một số nhà máy lọc dầu lớn tại châu Âu sau sự cố tấn công đường ống tại Biển Đỏ. Tuy nhiên, một yếu tố khác ít được nhắc tới nhưng lại chiếm tỷ trọng lớn trong giá bán lẻ là biên lợi nhuận lọc dầu.

Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) chỉ ra rằng, sự thiếu hụt công suất lọc dầu đã khiến khoản chênh lệch này tăng mạnh. Trong cơ cấu giá dầu diesel, biên lợi nhuận lọc dầu hiện đóng góp khoảng 0,41 Euro/lít (chiếm 19%), còn với xăng là 0,17 Euro/lít (chiếm 8%). Điều này lý giải tại sao giá bán lẻ vẫn duy trì ở mức cao ngay cả khi giá dầu thô có dấu hiệu hạ nhiệt.

Áp lực lạm phát và triển vọng phục hồi

Lạm phát tại khu vực đồng Euro đã tăng từ 2,9% trong tháng 7 lên 3,3% vào tháng 8/2026, trong đó lạm phát năng lượng vọt từ 10,3% lên 14,3%. ECB cảnh báo rằng nếu tình hình gián đoạn cung ứng và xung đột tại Trung Đông không sớm chấm dứt, lạm phát sẽ tiếp tục vượt xa mục tiêu đề ra.

Để giá nhiên liệu quay đầu giảm, thị trường cần sự kết hợp của nhiều yếu tố: ổn định địa chính trị, khôi phục hoàn toàn công suất lọc dầu toàn cầu và bổ sung các kho dự trữ. Tuy nhiên, các chuyên gia lo ngại rằng ngay cả khi nguồn cung thô ổn định, những đứt gãy trong hệ thống lọc dầu của Nga vẫn có thể giữ biên lợi nhuận ở mức cao, khiến giá xăng dầu tại châu Âu khó có thể giảm nhanh trong ngắn hạn.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Nguồn tham khảo: Xem bài viết gốc