EU gia hạn chứng nhận thủy sản Mỹ: Bài học cho Việt Nam

Thời gian chuyển đổi chứng nhận khai thác thủy sản Mỹ sang EU được nới lỏng

Liên minh châu Âu (EU) vừa chính thức lùi thời hạn áp dụng các quy định mới về chứng nhận khai thác đối với các mặt hàng hải sản từ Hoa Kỳ. Đây là kết quả sau nhiều nỗ lực vận động của các hiệp hội ngành hàng Mỹ nhằm tránh tình trạng ách tắc xuất khẩu, đặc biệt là các dòng sản phẩm thủy sản đánh bắt từ Alaska.

Cụ thể, cơ quan NOAA Fisheries xác nhận EU sẽ tiếp tục chấp nhận Chứng thư khai thác hợp pháp (Legal Harvest-US Certificate) cho đến ngày 30/11/2026. Quyết định này cung cấp thêm khoảng thời gian quý báu để các đơn vị xuất khẩu hoàn thiện quy trình và hệ thống dữ liệu trước khi bước vào giai đoạn bắt buộc của hệ thống số hóa mới.

Hệ thống CATCH và áp lực số hóa trong chống khai thác IUU

Sự thay đổi này diễn ra trong lộ trình triển khai CATCH – hệ thống chứng nhận điện tử của EU nhằm thắt chặt kiểm soát khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU). Theo kế hoạch, từ ngày 10/1/2026, toàn bộ hàng hóa nhập khẩu vào thị trường này phải sử dụng chứng thư điện tử với các thông tin chi tiết về nhận dạng tàu cá, ngư cụ và khu vực đánh bắt.

Trước đó, Mỹ và EU hoạt động dựa trên một thỏa thuận hành chính đơn giản hóa. Tuy nhiên, việc chuyển đổi sang nền tảng số hóa CATCH đòi hỏi NOAA phải tái cấu trúc toàn bộ quy trình cung cấp dữ liệu. Sự phức tạp về mặt kỹ thuật là lý do chính khiến ngành thủy sản Mỹ liên tục kiến nghị EU kéo dài thời gian chuyển tiếp để đảm bảo luồng thương mại không bị đứt gãy giữa hai bờ Đại Tây Dương.

Lợi ích ngắn hạn và thách thức dài hạn cho nhà xuất khẩu

Việc gia hạn được Hiệp hội Thủy sản Quốc gia Mỹ (NFI) đánh giá cao vì tạo ra sự ổn định cần thiết cho doanh nghiệp trong mùa cao điểm cuối năm. Tuy nhiên, các chuyên gia từ SeafoodSource cảnh báo rằng đây không phải là dấu hiệu của việc nới lỏng tiêu chuẩn. Xu hướng minh bạch hóa chuỗi cung ứng và truy xuất nguồn gốc điện tử là tất yếu và sẽ được EU thực thi triệt để sau giai đoạn này.

Tín hiệu và định hướng cho doanh nghiệp thủy sản Việt Nam

Diễn biến từ thị trường Mỹ mang lại những bài học quan trọng cho ngành thủy sản Việt Nam. Mặc dù EU cho thấy sự linh hoạt thông qua các giải pháp chuyển tiếp để hạn chế gián đoạn thương mại, nhưng mục tiêu cuối cùng về chống khai thác IUU vẫn không thay đổi. Đối với các doanh nghiệp Việt, việc đầu tư vào hệ thống quản lý dữ liệu khai thác và số hóa hồ sơ không còn là lựa chọn mà là yêu cầu bắt buộc để đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe của châu Âu.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Nguồn tham khảo: Xem bài viết gốc