Khí đốt EU mùa Đông 2024: Dự trữ giảm và rủi ro giá tăng

Theo các quy định hiện hành từ Liên minh châu Âu (EU), các quốc gia thành viên có nghĩa vụ lấp đầy kho dự trữ khí đốt vào những thời điểm nguồn cung ổn định và giá cả ở mức hợp lý. Tuy nhiên, một báo cáo mới đây từ Ủy viên Năng lượng Dan Jorgensen đã chỉ ra rằng mức dự trữ hiện tại đang ở mức thấp đáng lo ngại do tác động từ một mùa Hè khô nóng kéo dài. Thời tiết cực đoan đã buộc các nước phải tiêu thụ lượng lớn khí đốt để vận hành nhà máy điện, trực tiếp làm suy giảm nguồn cung dự phòng dưới lòng đất.

Thách thức từ nguồn cung LNG toàn cầu

Thị trường năng lượng thế giới đang chịu sức ép nặng nề từ những căng thẳng địa chính trị giữa Mỹ và Iran. Điều này khiến dòng chảy khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) sụt giảm mạnh, chỉ còn khoảng 15-25% so với mức trước khi xung đột nổ ra. Đáng chú ý, Qatar - nhà cung cấp LNG hàng đầu - đã thông báo kéo dài tình trạng bất khả kháng đối với các đơn hàng sang châu Âu và châu Á thêm một tháng, dự kiến việc giao hàng chỉ bắt đầu bình thường trở lại từ tháng 12/2025. Trước thực trạng này, EU đang phải đối mặt với bài toán nan giải: Làm thế nào để đảm bảo an ninh năng lượng mùa Đông mà không làm bùng nổ giá cả.

Thực trạng kho dự trữ khí đốt tại châu Âu

Kể từ sau cuộc xung đột tại Ukraine vào năm 2022, khối 27 nước thành viên được yêu cầu phải lấp đầy 90% công suất dự trữ trước ngày 1/11 hàng năm. Tuy nhiên, để thích nghi với sự biến động giá tại Trung Đông, Ủy ban châu Âu đã nới lỏng mục tiêu xuống còn 75-80% vào tháng 3/2026 nhằm tránh áp lực mua đuổi đẩy giá thị trường. Hiện tại, một số quốc gia như Cyprus, Estonia, Hy Lạp hay Slovenia không có kho lưu trữ riêng và phải dựa vào các thỏa thuận đoàn kết với láng giềng.

Tính đến giữa tháng 9, tỷ lệ lấp đầy trung bình của EU chỉ đạt khoảng 70%, thấp hơn nhiều so với mức 94,9% cùng kỳ năm 2022. Cụ thể, Latvia chỉ đạt 47,1%, Hà Lan đạt 52,1% và Đức là 55,6%. Mặc dù vậy, ông Dan Jorgensen và Bộ Kinh tế Đức vẫn lạc quan rằng châu Âu sẽ chưa rơi vào tình trạng thiếu hụt nguồn cung cấp thiết ngay lập tức, nhờ sự khác biệt lớn về cơ sở hạ tầng so với năm 2022.

Áp lực tài chính và biến động giá điện

Sự khan hiếm nguồn cung đã đẩy giá khí đốt trên sàn TTF Hà Lan tăng vọt. Từ mức 30-31 Euro/MWh trước xung đột Trung Đông, giá đã leo thang lên vùng 72-74 Euro/MWh, thậm chí có lúc chạm ngưỡng 89 Euro/MWh. Việc giá khí đốt tăng cao không chỉ ảnh hưởng đến chi phí sưởi ấm mà còn trực tiếp tác động đến giá điện, vì khí đốt thường đóng vai trò là nguồn phát điện biên tại châu Âu.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Nguồn tham khảo: Xem bài viết gốc