Tìm động lực tăng trưởng kinh tế Việt Nam bền vững

Trước những biến động phức tạp về địa chính trị, công nghệ và biến đổi khí hậu toàn cầu, mô hình phát triển của nhiều quốc gia đang đứng trước yêu cầu phải thay đổi toàn diện. Đối với Việt Nam, nhu cầu này càng trở nên cấp bách khi quốc gia đang hướng tới mục tiêu trở thành nước phát triển có thu nhập cao vào năm 2045 và cam kết phát thải ròng bằng "0" vào giữa thế kỷ.

Chuyển đổi mô hình tăng trưởng: Từ số lượng sang chất lượng

Tại Hội thảo quốc tế EDAST 2026 với chủ đề "Phát triển kinh tế và Chuyển đổi bền vững", các chuyên gia đã thảo luận sâu về những lựa chọn chiến lược cho Việt Nam. Sự kiện do Trường Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội (UEB) và Trung tâm Nông nghiệp Nhiệt đới Quốc tế (CIAT) đồng tổ chức, tạo diễn đàn cho các nhà khoa học và hoạch định chính sách tìm kiếm giải pháp thích ứng mới.

Thách thức từ sự suy giảm các động lực cũ

Một trong những cảnh báo quan trọng được đưa ra là việc Việt Nam có thể mất đi đà tăng trưởng nếu không nhanh chóng thực hiện chuyển đổi cơ cấu. GS.TS. Keunjae Lee từ Đại học Quốc gia Pusan (Hàn Quốc) đã chia sẻ bài học kinh nghiệm từ sự trỗi dậy của Hàn Quốc. Ông lưu ý Việt Nam cần đối mặt với các rào cản như: năng suất lao động chững lại, tốc độ già hóa dân số nhanh, và sự thiếu hụt nhân lực trình độ cao.

Khi các lợi thế truyền thống về tài nguyên và nhân công giá rẻ dần mất đi, nền kinh tế buộc phải dựa vào năng suất nhân tố tổng hợp và khả năng đổi mới sáng tạo để duy trì sự phát triển ổn định.

Năng suất và giá trị gia tăng là hạt nhân phát triển

PGS.TS. Hoàng Khắc Lịch, Phó Hiệu trưởng UEB, nhấn mạnh rằng các nghiên cứu kinh tế hiện nay không chỉ dừng lại ở lý thuyết mà phải gắn liền với thực tiễn, cung cấp bằng chứng để cải thiện năng lực thực thi. Theo đó, tăng trưởng bền vững phải được đo lường bằng hiệu quả sử dụng vốn và tài nguyên thay vì chỉ nhìn vào quy mô GDP.

Việc chuyển đổi sang mô hình kinh tế dựa trên tri thức sẽ giúp các doanh nghiệp nội địa tiến sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, từ đó cải thiện vị thế và sức cạnh tranh trên trường quốc tế.

Chuyển đổi xanh gắn liền với quản trị nguồn lực

TS. Mark M. Lundy từ CIAT cho rằng chuyển đổi xanh không thể thực hiện riêng lẻ mà cần một cách tiếp cận liên ngành. Ba trụ cột quyết định sự thành công bao gồm: chính sách thống nhất, năng lực triển khai thực tế và nguồn lực tài chính dồi dào. Nếu thiếu sự đồng bộ, các kế hoạch xanh sẽ khó có thể tạo ra thay đổi thực chất cho nền nông nghiệp và hệ thống lương thực thực phẩm.

Vai trò quyết định của thể chế và thực thi

Tại phiên tọa đàm, các diễn giả thống nhất rằng thể chế chính là yếu tố then chốt để hiện thực hóa các chính sách tăng trưởng. Một bộ máy quản trị minh bạch và sự phối hợp liên ngành hiệu quả sẽ giúp tối ưu hóa các nguồn lực hiện có. Bài toán của Việt Nam không chỉ là huy động thêm bao nhiêu vốn đầu tư, mà là sử dụng nguồn vốn đó hiệu quả như thế nào để bước lên nấc thang phát triển cao hơn.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Nguồn tham khảo: Xem bài viết gốc