EU cạnh tranh với Trung Quốc: Rào cản và bài toán cải cách WTO

Thách thức từ hàng nhập khẩu Trung Quốc và nội tại của châu Âu

Sự lo ngại ngày một lớn tại châu Âu trước làn sóng hàng hóa giá rẻ từ Trung Quốc đã khơi dậy những lời kêu gọi về các biện pháp bảo hộ thương mại mạnh mẽ. Tuy nhiên, giới chuyên gia cho rằng, những khó khăn hiện nay của lục địa già không chỉ đến từ bên ngoài mà còn xuất phát từ chính các vấn đề nội tại như sự chậm trễ trong chuyển đổi công nghiệp và hệ lụy của việc từng phụ thuộc quá lớn vào nguồn năng lượng từ Nga.

Trong nỗ lực bảo vệ các lĩnh vực công nghiệp trọng yếu, Liên minh châu Âu (EU) đang đẩy mạnh các chính sách công nghiệp quốc gia. Thế nhưng, xu hướng này lại tiềm ẩn rủi ro phá vỡ trật tự thương mại dựa trên luật lệ quốc tế. Thay vì chỉ tập trung vào các rào cản thuế quan hay chủ nghĩa bảo hộ đơn thuần, châu Âu cần tận dụng vị thế ngoại giao để dẫn dắt quá trình hiện đại hóa các quy định của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) về trợ cấp công nghiệp, từ đó khôi phục niềm tin vào hệ thống đa phương.

Châu Âu trong tư thế phòng thủ trước sức ép kép

Các nhà lãnh đạo Brussels đang nỗ lực thể hiện một thái độ cứng rắn hơn với Bắc Kinh. Vào giữa năm 2026, Đảng Nhân dân châu Âu (EPP) đã đề xuất nâng cấp các công cụ thương mại để đối phó với những tham vọng dài hạn của Trung Quốc. Trọng tâm của vấn đề theo góc nhìn của EU chính là tình trạng "dư thừa công suất" của nền kinh tế tỷ dân, khi năng lực sản xuất của Trung Quốc đang lấn sân sang cả những lĩnh vực tư liệu sản xuất tinh vi - vốn là "sân nhà" của các doanh nghiệp Đức.

Nguy cơ mất việc làm tại châu Âu được dự báo sẽ nghiêm trọng tương tự như giai đoạn khó khăn của khu vực Trung Tây nước Mỹ trước đây. Các nhà hoạch định chính sách tại EU cho rằng doanh nghiệp của họ đang chịu thiệt thòi lớn khi không được tiếp cận các nguồn hỗ trợ công khổng lồ như đối thủ Trung Quốc.

Cập nhật liên quan
Cơn sốt thẻ cầu thủ World Cup 2026 đang tạo nên làn sóng sưu tập toàn cầu.

Ngược lại, từ phía Trung Quốc, sự chật vật của ngành công nghiệp Đức không nhận được nhiều sự đồng cảm. Bắc Kinh cho rằng họ đã đầu tư bài bản vào công nghệ xanh để ứng phó biến đổi khí hậu trong khi các hãng xe Đức, dù có hàng thập kỷ để chuẩn bị, đã thất bại trong việc chuyển mình sang xe điện. Việc các nhà sản xuất Trung Quốc chiếm lĩnh thị phần được xem là kết quả tất yếu của quá trình đổi mới.

Bên cạnh đó, sai lầm trong chiến lược năng lượng dựa vào Nga đã đẩy chi phí sản xuất tại châu Âu tăng vọt đúng lúc áp lực cạnh tranh lên cao nhất. Diễn đàn Đông Á (East Asia Forum) nhận định rằng EU đang ở thế phòng thủ trước tác động từ thuế quan của Mỹ, xung đột Nga - Ukraine và sự trỗi dậy của Trung Quốc, làm lộ rõ những hạn chế trong năng lực chiến lược của khối này.

Tìm kiếm lối thoát qua cải cách WTO

Nền kinh tế châu Âu đang đối mặt với sự trì trệ khi dự báo tăng trưởng GDP năm 2026 chỉ đạt 1,1% cho toàn khối và 0,9% tại khu vực đồng Euro. Nhiều ý kiến cho rằng các đạo luật như Đạo luật Tăng tốc công nghiệp của EU chỉ là giải pháp tạm thời, nhưng giới quan sát lo ngại rằng một khi các rào cản bảo hộ được dựng lên, việc gỡ bỏ chúng sẽ vô cùng khó khăn, tương tự như vấn đề trợ cấp nông nghiệp dai dẳng nhiều thập kỷ qua.

Thay vì lún sâu vào căng thẳng, châu Âu nên đóng vai trò chủ chốt trong việc tái thiết cơ chế thương mại thế giới. EU đã đúng khi nhận định rằng sự bùng nổ của các chính sách công nghiệp toàn cầu đòi hỏi những quy tắc mới tại WTO để quản lý các công cụ vi phạm tinh thần thương mại tự do.

Điểm yếu của Trung Quốc trong cạnh tranh với Mỹ Ngoài công nghệ và thuế quan, các chuyên gia còn chỉ ra những điểm yếu cốt lõi khác của Bắc Kinh trong cuộc đua song phương.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Nguồn tham khảo: Xem bài viết gốc