Thương mại Mỹ-Canada: Khi thuế quan không còn là công cụ duy nhất

Mối quan hệ kinh tế giữa Mỹ và Canada đang rơi vào trạng thái báo động đỏ khi các biện pháp trả đũa vượt xa khỏi khuôn khổ thuế quan truyền thống. Sau khi Canada chính thức áp thuế lên 20 tỷ USD hàng hóa Mỹ vào đầu tháng 9, Washington đã ngay lập tức đưa ra những phản đòn mạnh mẽ hơn, đánh dấu một chương mới đầy quyết liệt trong cuộc chiến thương mại này.

Chiến lược gây sức ép mới của Washington

Không chỉ dừng lại ở việc tăng thuế, chính quyền Tổng thống Donald Trump đang chuẩn bị thực thi lệnh cấm nhập khẩu hoàn toàn đối với nhiều nhóm hàng hóa từ Canada. Đi kèm với đó là lời đe dọa loại bỏ các doanh nghiệp phương Bắc khỏi các chương trình mua sắm liên bang của Mỹ. Mục tiêu của Washington rất rõ ràng: buộc Ottawa phải mở cửa thị trường sâu rộng hơn cho nông sản và hàng hóa Mỹ.

Đáp lại động thái này, Thủ tướng Canada Mark Carney khẳng định sẽ kiên trì nguyên tắc trả đũa tương xứng. Ông nhấn mạnh rằng mọi bước đi gia tăng áp lực từ phía Mỹ sẽ được đáp trả bằng những hành động cụ thể theo phương châm "đồng USD đổi đồng USD".

Danh sách trừng phạt mở rộng sang nhiều lĩnh vực

Theo lộ trình từ Nhà Trắng, bắt đầu từ ngày 29/9, Mỹ sẽ cấm cửa hàng loạt sản phẩm như đồ uống có cồn, xe máy và váng sữa từ Canada. Trong giai đoạn chuyển tiếp, nhiều mặt hàng đã bị áp mức thuế cao ngất ngưỡng lên tới 50%. Danh sách này còn được nới rộng với các phụ tùng thép, nhôm, giấy vẽ và cả xe golf.

Sự rạn nứt này là kết quả của việc đổ vỡ các cuộc đàm phán thương mại then chốt vào tháng trước. Dù trước đó có những tín hiệu lạc quan về một thỏa thuận chung, nhưng những bất đồng về chi tiết kỹ thuật và lợi ích cốt lõi đã khiến hai bên không thể tìm được tiếng nói chung.

Mâu thuẫn từ hàng không đến văn hóa

Một điểm nóng mới trong cuộc đối đầu là hãng máy bay Bombardier. Mỹ dự kiến cấm vận doanh nghiệp này trừ khi quy trình sản xuất được chuyển dịch sang lãnh thổ Mỹ. Đại diện Bombardier tại Montreal phản hồi rằng họ vốn đã đóng góp hàng chục nghìn việc làm cho ngành hàng không vũ trụ Mỹ và là một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng khu vực.

Bên cạnh kinh tế, căng thẳng còn lan sang các giá trị văn hóa và ngôn ngữ. Mỹ gây áp lực yêu cầu Canada thay đổi quy định hiển thị song ngữ Anh - Pháp trên các nền tảng số và nhãn mác sản phẩm. Tuy nhiên, Thủ tướng Carney kiên quyết bảo vệ các chính sách này như một phần bản sắc quốc gia, bất chấp những chỉ trích từ phía ông Trump trên mạng xã hội.

Bài toán ai chiếm thế thượng phong?

Mặc dù nền kinh tế Mỹ có quy mô gấp 13 lần Canada, nhưng giới chuyên gia cảnh báo quy mô lớn không đồng nghĩa với việc không chịu tổn thất. Chuỗi cung ứng ô tô là minh chứng rõ nhất: nhiều dòng xe tải lớn của Mỹ phụ thuộc hoàn toàn vào động cơ sản xuất tại Windsor, Canada. Việc đứt gãy nguồn cung này sẽ khiến các nhà sản xuất Mỹ tê liệt trong ngắn hạn.

Ngoài ra, Canada còn sở hữu "vũ khí" điện năng. Thủ hiến Ontario đã gợi ý về việc cắt giảm xuất khẩu điện sang các bang biên giới như New York nếu căng thẳng không hạ nhiệt. Người tiêu dùng ở cả hai nước có thể chưa thấy giá cả biến động ngay lập tức do các hợp đồng dài hạn, nhưng dự báo đến mùa Hè năm sau, chi phí sinh hoạt sẽ tăng cao đáng kể.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Nguồn tham khảo: Xem bài viết gốc