Trump đình chỉ trừng phạt dầu diesel Nga: Moscow hưởng lợi lớn

Vào giai đoạn đầu tháng 10/2026, Tổng thống Trump đã công bố một thỏa thuận chiến lược nhằm đưa nguồn cung dầu diesel từ Nga trở lại thị trường quốc tế. Mục tiêu chính của động thái này là kiềm chế đà tăng phi mã của giá năng lượng trong bối cảnh căng thẳng leo thang giữa Mỹ, Israel và Iran. Song song với đó, Bộ Tài chính Mỹ cũng xác nhận việc miễn trừ các lệnh trừng phạt đối với hoạt động kinh doanh dầu diesel của Nga cho đến tháng 4/2027.

Chi tiết quyết định nới lỏng trừng phạt của chính quyền ông Trump

Ngày 15/10, một sắc lệnh hành pháp quan trọng đã được ký kết, chính thức đình chỉ hàng loạt biện pháp trừng phạt nhắm vào Nga vốn đã được lên lịch thực thi. Các nội dung bị tạm dừng bao gồm việc áp thuế hàng hóa và các hình phạt kinh tế liên quan đến giao dịch dầu khí. Đáng chú ý, đây là những điều khoản then chốt trong dự luật do cố Thượng nghị sĩ Lindsay Graham đề xướng, từng nhận được sự đồng thuận cao từ cả hai đảng tại Quốc hội Mỹ.

Theo lộ trình ban đầu, Washington có quyền áp thuế lên tới 100% đối với hàng hóa từ những quốc gia nhập khẩu dầu thô hoặc khí đốt lớn của Nga, tiêu biểu là Trung Quốc và Ấn Độ. Việc đình chỉ này sẽ kéo dài cho đến khi chính quyền đương nhiệm nhận thấy cần có những điều chỉnh phù hợp hơn. Tuy nhiên, quyết định này đã vấp phải sự phản đối gay gắt từ Hạ nghị sĩ Don Beyer, người gọi đây là hành động "đầu hàng trước Nga". Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy cũng bày tỏ sự thất vọng, coi thỏa thuận dầu diesel là một nguồn tài chính giúp Moscow duy trì chiến dịch quân sự.

Nga và các đối tác hưởng lợi từ chính sách mới

Chuyên gia kinh tế Vasily Astrov từ Viện Nghiên cứu Kinh tế Quốc tế Vienna phân tích rằng, Điện Kremlin có thể là bên thu lợi nhiều nhất. Khi các lệnh trừng phạt được nới lỏng, dầu mỏ Nga không còn chịu áp lực phải chiết khấu sâu. Ông Astrov dự báo khoảng 60% nguồn thu từ mỗi USD tăng thêm trên mỗi thùng dầu sẽ được chuyển trực tiếp vào ngân sách Nga. Ông Kirill Dmitriev, đặc phái viên của Tổng thống Putin, cũng ca ngợi đây là một bước ngoặt lịch sử.

Bên cạnh Moscow, các cường quốc nhập khẩu như Trung Quốc và Ấn Độ cũng thở phào khi giảm bớt rủi ro từ các lệnh trừng phạt thứ cấp của Mỹ. Dù ông Trump kỳ vọng động thái này sẽ giúp hạ giá xăng dầu cho người tiêu dùng Mỹ trước thềm bầu cử giữa nhiệm kỳ 2026, nhưng giới chuyên gia quốc tế vẫn còn nhiều nghi ngại.

Phản ứng từ phía Liên minh châu Âu (EU)

Giám đốc Kinh tế EU Valdis Dombrovskis cho rằng thỏa thuận dầu diesel giữa Mỹ và Nga khó có thể tạo ra biến động lớn trên thị trường toàn cầu. Dù ông Trump tuyên bố sẽ đưa ngay lập tức 300.000 tấn dầu diesel vào thị trường, tiến tới 1 triệu tấn trong các tháng tiếp theo, phía EU vẫn hoài nghi về khả năng cung ứng và tiêu chuẩn chất lượng từ phía Moscow.

Theo số liệu từ Trung tâm Nghiên cứu năng lượng và không khí sạch (CREA), trong tháng 9/2026, Trung Quốc đã chi 6 tỷ Euro và Ấn Độ chi 3,6 tỷ Euro để mua dầu Nga. Tại châu Âu, Hungary và Slovakia vẫn duy trì việc nhập khẩu với tổng giá trị 290 triệu Euro trong cùng tháng do được hưởng ngoại lệ từ lệnh cấm của khối.

Bất chấp những tuyên bố chính trị, EU vẫn là khách hàng lớn của khí đốt Nga. Báo cáo từ Urgewald chỉ ra rằng nhập khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) từ Nga vào EU đã tăng 9,5% so với năm trước. Pháp và Hà Lan hiện là hai quốc gia nhập khẩu LNG lớn nhất khối, trong đó Pháp ghi nhận mức tăng trưởng nhập khẩu lên tới 103% chỉ trong một tháng.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã lên tiếng chỉ trích mạnh mẽ thỏa thuận của ông Trump, khẳng định rằng điều này chỉ gửi đi một tín hiệu tiêu cực mà không mang lại giá trị thực tế cho giá cả năng lượng toàn cầu.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Nguồn tham khảo: Xem bài viết gốc